Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının kökleri, 1960’lı yıllara kadar uzanır. İlk kez 1968 yılında İSO (İstanbul Sanayi Odası) tarafından “100 Büyük Firma” olarak kamuoyuna açıklanır. Her yıl bir önceki yıl verilerinin açıklandığı çalışmanın kapsamı 1978 yılında 300 kuruluşa, 1981 yılında ise 500 kuruluşa çıkarılır.

1991 yılında “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasına ek olarak “İlk 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nu izleyen 325 Sanayi Kuruluşu” çalışması da hazırlanıp kamuoyunun bilgisine sunulur. 1992-1997 yılları arasında “İlk 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nu izleyen 250 Sanayi Kuruluşu” olarak sürdürülen bu ek çalışmanın kapsamı 1998 yılında genişletilerek 500’e çıkarılır. Böylece 1998 yılından bu yana Türkiye’nin 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu’na ait veriler her yıl kamuoyuna açıklanır.

“Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmaları Türkiye ekonomisine tutulan güçlü bir ayna niteliğindedir. Ve bugüne kadar akademik düzeyde birçok tez ve araştırmaya konu olur.

İSO’nun açıkladığı 2024 ilk 500 sıralamasına göz attığımızda şu Bursalı firmalar karşımıza çıkıyor:
İlk 100 sıralaması içinde Oyak Renault sırasını koruyarak 6. sırada bulunuyor. TOFAŞ, 12 sıra gerileyerek 23. sıraya geldi. BOSCH 10 sıra yükselerek 34 sırada yer buldu. TOGG 5 sıra yükselerek, 37. oldu. Borçelik 17 sıra gerileyerek 48 sırada. SÜTAŞ, 4 sıra yükselerek 50. sıraya geldi. Borusan Birleşik Boru 17 sıra gerileyerek 82 sıraya oturdu.
İlk 100- 200 sıralamasında ise Cargill 2 sıra yükselerek 102. sıraya; Asil Çelik 41 sıra gerileyerek, 123. sıraya; Beyçelik 11 sıra yükselerek 124. sıraya; Sofra Yemek 50 sıra yükselerek 134. sıraya; Proyem 5 sıra gerileyerek 161. sıraya; Döktaş 28 sıra gerileyerek 175. sıraya; Coşkunöz Metal 31 sıra yükselerek 184. sıraya; Türk Prysmian 15 sıra yükselerek, 193. sıraya geldi.
İlk 200-300 sıralamasına baktığımızda ise Bosch Rexort 6 sıra yükselerek 214. sıraya; Has Tavuk 35 sıra yükselerek 248. sıraya; Gemlik Gübre 174 sıra yükselerek, 256. sıraya; Korteks 2 sıra gerileyerek 272. sıraya; Karsan yerini koruyarak 279. sırada, Aunde 57 sıra gerileyerek 282. sıraya; Farplas 6 sıra yükselerek 293. sıraya; Hitachi Astemo 37 sıra yükselerek, 299. sıraya geldi.
İlk 300-400 içinde ise Leoni Kablo 33 sıra gerileyerek 327. sırada; Beyçelik Gestamp Kocaeli ise 23 sıra yükselerek 330. sırada; Uludağ İçecek 83 sıra yükselerek 331. sırada bulunuyor.
İlk 400-500 sıralaması içinde ise Çemtaş 75 sıra gerileyerek, 438. sırada; Marmarabirlik 106 sıra yükselerek 444. sırada; Rollmech Otomotiv yerini koruyarak 450. sırada; Tarfaş 73 sıra yükselerek 471. sırada; Ak-Pres 109 sıra yükselerek 486. sırada yer aldı.

SON SÖZ
Sıralama değerlendirildiğinde ilk 100 içinde 7 Bursalı şirket; 100-200 arasında 8 Bursalı şirket, 200-300 arasında 8 Bursalı şirket, 300-400 arasında 3 Bursalı şirket, 400-500 arasında da 5 Bursalı şirket olmak üzere toplam 31 Bursalı şirket yer almakta.
Bu 31 şirketten 3 tanesi geçen yılki sıralamasını korudu, 10 şirketimizin sıralaması geriledi, 18 şirketimiz ise sıralamasını yükseltti.
Bu arada bu yıl 50. yaşını kutlayan SÜTAŞ, 50. sırada yer alması da ilginç oldu.
Evet, Bursa’ya değer katan herkese teşekkürlerimle.
(Umarım atladığım şirketimiz olmamıştır.)