“Yapıları, makineleri, aparatları veya imalat süreçlerini veya bunları tek tek veya birlikte kullanan işleri tasarlamak veya geliştirmek; veya tasarımlarını tam olarak bilerek inşa etmek veya işletmek; veya belirli çalışma koşulları altında davranışlarını tahmin etmek; bunların tümünü amaçlanan işleve, işletme ekonomisine, can ve mal güvenliğine saygı duyarak tasarlamak için bilimsel ilkelerin yaratıcı uygulamasıdır.”
Yukarıdaki tanım, Amerikan Mühendislerinin Mesleki Gelişim Konseyi/ Engineers Council for Professional Development (ECPD)’ın mühendislik tanımı.
Webster sözlük ise mühendisliği şöyle tanımlıyor:
“Bir mühendisin görevi ve yaptığı işler; özellikle: motorları kullanma sanatı. Maddenin özellikleri ve doğadaki enerji kaynaklarının yapılarda, makinelerde ve ürünlerde insana faydalı kılınmasıyla ilgili bilim.”
Mühendis kelimesi arapça kökenlidir. Sahiplik eki olan ‘mü’ ile hesaplama anlamına gelen ‘hendese’ kelimelerinin birleşmesiyle meydana gelir. Dolayısıyla mühendis, ‘Hendese (hesap) bilen kişi’ anlamına gelmektedir. Hendese hesap, matematik anlamlarının yanı sıra geometri anlamına da gelir. Ancak günümüzdeki karşılığı geometri değil tasarımdır.
Latin kökenli dillerde mühendis kelimesinin karşılığı ‘engineer’dir. Kelimenin etimolojik geçmişi tarih öncesi çağlara uzanır. Latince ‘ingignere’ yaratan, icat eden anlamındaki kökten türeyen sözcük 11. Yüzyılda bugünkü anlamında ‘ingeniator’ olarak kullanılır. Burada ingenium’u (yaratıcılığı) olan ‘ingenius’ ise yaratan, zeki, mucit anlamlarında kullanılır. Buharın icadından sonra makineye ‘engine’ adının verilmesiyle bugünkü yapısı olan ‘engineer’ anlamına kavuşur.
MÜHENDİSLİK, ETİK VE MÜHENDİSLİK ETİĞİ
Bir deprem kuşağının üzerinde olan ülkemizde bilimin, mühendisliğin en doğru biçimde uygulanması hayati önem taşır. Bu noktada “olması ve yapılması gereken her uygulama” onbinlerce hayatı kurtarır. Olması ve yapılması gerekenin dışındaki uygulamaların bizlere olan maliyetine yıllardır tanık oluyoruz.
Mühendislik etiği, mühendislerin mühendislik uygulamaları için geçerli olan ve mesleğe, topluma, işe, işverene, meslektaşlarına karşı uymaları gereken etik davranışlar bütünüdür. Bilimsel bir disiplin olarak bilim felsefesi, mühendislik felsefesi ve teknoloji etiği gibi konularla yakından ilgilidir. Mühendislik etiğinin tek bir uygulaması ve standardı yoktur, dallara göre değişen anlamı ve uygulaması vardır.
Bilen ve uygulayan mühendislerimizi tenzih ederek bilmeyen, unutan, bilmek istemeyen mühendislerimiz için de üzülerek mesleki görevlerini yerine getirirken dikkate almaları gereken temel konuları anımsatıyorum:
“Halkın güvenliğini, sağlığını ve refahını en üst düzeyde tutmak. Hizmetleri yalnızca kendi yetki alanlarında gerçekleştirmek. Herkese açık beyanları sadece nesnel ve doğru bir şekilde yayınlamak. İşveren veya müşteriye karşı sadık ve güvenilir davranmak. Yanıltıcı eylemlerden kaçınmak. Mesleğin onurunu, itibarını ve saygınlığını artırmak için kendilerini onurlu, sorumlu, etik ve yasalara uygun şekilde davranmaya adamak.”

BUMKAD’DAN TÜMKAD’A UZANAN YOLCULUK
Bilindiği gibi BUMKAD olan Bursa Mühendis Kadınlar Derneği ülkemizin bu alandaki ilk derneği olarak 22 Temmuz 2019’da Ülfet Öztürk başkanlığında Bursa’da 7 kadın mühendisin girişimi ile kuruldu. Kurucular Ülfet Öztürk ile birlikte ’Funda Geyimer, Büşra Henden Ramazanoğlu, Gökçen Demir Kodaman, Demet Dengiz Oral, Neslihan Özer, Tuğba Okay’dı.
Dernek ’Uluslararası kadın platformlarında söz sahibi olacak Türkiye’nin potansiyel lider kadınlarını yetiştirmek, kendini gerçekleştirme yolculuğunda hayatlarına dokunmak’ vizyonu ile yola çıktı.
Dernek ayrıca BUMKAD olarak Kutup Yıldızım, Dönüşüm Bugün ve Toplum 5.0 olmak üzere sürdürülebilirliğini sağladığı 3 önemli projeyi de her yıl yeni fazları ile hayata geçiriyor. Her yıl kadın mühendis adayları burs fonunu desteklemek adına çeşitli organizasyonlar yapıyor ve etkinlik gelirinin tamamını TEV&BUMKAD burs fonuna aktarıyor.
22 Ağustos 2024’de BUMKAD, TÜRKONFED bünyesindeki MARSİFED federasyonuna katıldı. 13 Eylül 2024’de ise BUMKAD, Türkiye’nin tek kadın mühendis derneği olarak, tüm Türkiye’yi kapsamak üzere TÜMKAD Tüm Mühendis Kadınlar Derneği adını aldı.
Önce İzmir, sonrasında Ankara, Sakarya, İstanbul derken şimdi de Konya’da şubeler açılıyor.
DÜNYA KADIN MÜHENDİSLER GÜNÜ
23 Haziran Dünya Kadın Mühendisler Günü (International Women in Engineering Day – INWED), kadın mühendislerin başarılarını kutlamak ve mühendislik alanında daha fazla kadının yer almasını teşvik etmek amacıyla her yıl kutlanan uluslararası bir gündür.
2014 yılında İngiltere merkezli Women’s Engineering Society (WES) tarafından başlatıldı. İlk olarak sadece Birleşik Krallık’ta kutlanan bugün, kadın mühendislerin başarılarını görünür kılmak ve STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) alanlarında kadın temsiliyetini artırmak amacıyla düzenlenmekteydi.
2017 itibarıyla etkinlik küresel bir boyut kazandı ve uluslararası bir gün olarak kabul edildi. INWED (International Woman in Engineering Day- Dünya Kadın Mühendisler Günü) olarak adlandırılan gün dünya çapında farklı ülkelerde mühendislik sektöründe çalışan kadınları destekleyen etkinliklerle kutlanmaya başlandı.
UNESCO ve birçok mühendislik kuruluşu, kadın mühendislerin katkılarını tanıtmak ve mühendislik mesleğini daha kapsayıcı hale getirmek için bu girişimi desteklemektedir.

BAŞKAN ÜLFET ÖZTÜRK NELER DEDİ?
TÜMKAD Başkanı Ülfet Öztürk 23 Haziran Kadın Mühendisler Günü için Podyum Davet’te düzenledikleri ve “Mühendislikte İşbirliği Gücü” temasını işleyecekleri konferans için basın toplantısında özetle şu bilgileri paylaştı:
“23 Haziran Dünya Kadın Mühendisler Günü Konferansımızın içeriğini paylaşmak üzere bir araya geldik. Haziran ayı geldiğinde, mühendisliğin sesi biraz daha farklı çıkıyor, çünkü her 23 Haziran’da bizler; mühendisliğe ruh, bakış ve vizyon katan kadınları onurlandırıyor, görünmeyeni görünür kılmaya çalışıyoruz.
2022’den beri Bursa’da ve Türkiye’de 23 Haziran Dünya Kadın Mühendisler Günü’nün kutlanmasına TÜMKAD olarak önderlik yapıyoruz. Çok gururluyuz. Her yıl konferans katılımcılarımızın çoğalmasının, her yıl daha fazla kadın mühendislerle bir araya gelmenin heyecanını ve onurunu yaşıyoruz.
23 Haziran Dünya Kadın Mühendisler Günü Konferansımızın bu yıl ki Türkiye temasını ‘Mühendislikte İşbirliği Gücü’ olarak belirledik. Bizler, bu temayı sadece bir başlık değil, bir gelecek modeli olarak görüyoruz. Artık mühendislik yalnızca teknik birikimle değil; duygusal zekâ, liderlik, toplumsal duyarlılık ve iş birliği kültürüyle yeniden tanımlanıyor. Kadın mühendisler; sahada, üretimde, inovasyonda sadece görev alan değil, yol açan, birleştiren ve dönüştüren kişiler olarak öne çıkıyor.
Bu yılın en heyecan verici konukları ise insansı robotlarımız olacak, yapay zeka destekli sanatsal bir çalışmayı tüm gün misafirlerimizin deneyimine sunacağız. Mühendisliği, geleceğin dünyasını ve iş birliğinin önemini konuşacağız.2022 yılında ilk konferans ’Güçlü Kadın, Güçlü Gelecek’ temasıyla gerçekleşti. 2023 yılında temamız ‘Sürdürülebilir 100.Yıl İçin Mühendislikte Kadın’ oldu, 2024 yılında temamızı ‘Mühendislikle Güçlenen Dünya’ olarak tanımladık ve 2025 yılı temamız ‘Mühendislikte İş Birliği Gücü’ olarak gerçekleşecek.
4 yıldır konferanslarımızı gerçekleştirirken TÜMKAD olarak amacımız kadın mühendislerin yalnız olmadığını, birbirine omuz verdiğinde neler başarabileceğini, geleceğin teknolojilerini kadınların şekillendireceğini duyurmak, mesleğin cinsiyetleştirilmesinin önüne geçmek, kadının mühendislikteki varlığını artırmasını sağlamaktır.
2025 yılı TÜMKAD’ın kendi potansiyelinin ötesinde çok çalıştığı bir sene oldu, ‘Dönüşüm Bugün’ projemiz ile 25 kadın mühendisin sahaya tekrar dönmesine destek verdik, ‘Kutup Yıldızım’ projemiz ile dört ayrı şirket ile proje paydaşlığı yaparak 1 senede 4 faz projemizi açtık ve toplamda 120 kadın mühendis adayımıza mentörlük yaptık. 11 kadın mühendis adayımızın TEV&TÜMKAD Burs fonu ile desteklenerek 1 yıllık burslarını karşılıyoruz, Sürdürülebilirlik Eğitimleri serisi ile 20’den fazla eğitimle Türkiye’nin her şehrinden 500 katılımcı ile konusunda uzmanlar konuşmacılarımızla çevrimiçi eğitimlerimizi tamamladık. ‘İş Terminolojisi’ projemiz ile kısa videolarla yeni meslektaşlarımız için içerikler yayınladık. Liselerde Geleceğin Meslekleri ve Fütürizm sunumlarımız ile sadece bu sene 2000’nin üzerinde çocuğumuza dokunduk.

Ve tüm bu çalışmalarımızın içinde bizim için en önemli etkinliğimiz 23 Haziran Dünya Kadın Mühendisler Günü etkinliği. Program akışımızda görmüş olduğunuz üzere 6 ayrı panelde birbirinden değerli 8 konuşmacımızla beraber olacağız.
Konuşmamı tamamlamadan önce konferansımızın gerçekleşmesini sağlayan tüm sponsorlarımıza, bize inanan güvenen tüm üyelerimize, farklı şehirlerde olan üyelerimiz ve temsilcilerimize, kurumsal üyelerimize, siz değerli basın mensuplarımıza ayrı ayrı şahsım ve yönetim kurulumuz adına teşekkür ederim.
Böyle büyük bir organizasyonu yapmak kolay değil, sponsorlarımız olmadan mümkün de değil, Ana Sponsorlarımız Eyrice Dental Group’a, Referans Holding’e, ProSMT Elektronik’e teşekkür ederiz. Destek Sponsorlarımız Ritim Yönetim Danışmanlığa, Kurumsal Üyelerimiz Martur Fompak International, FKT Kiel, ForviaFaurecia ve Rollmech Automotive’e, Zoom Mühendislik İnşaat’a, YEK Eğitim Kurumları’na, Sirena Marine’e, Özel Bursa Kültür Okulları’na, Denge Kimya’ya teşekkür ederiz. Yaka İpi Sponsorumuz Esa Lojistik’e, Hediye Sponsorumuz dünya listelerinde ilk 10’da bulunan Kore Markası Atomy Türkiye’ye teşekkür ederiz. Medya Prodüksiyon Sponsorumuz Dodo Ajans’a, Yapay Zeka Sanat Sponsorumuz Hexense.AI’a teşekkür ederiz. Ulaşım ve Reklam Sponsorumuz Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne (son hafta şehrimizde dijital ekranlarda konferansımızın tanıtım postlarını görebileceksiniz), her yıl desteklerini hiç esirgemeyen Destek Sponsorumuz Nilüfer Belediyesi’ne, Uluslararası Ulaşım Sponsorumuz Vimansys Quality + Intelligence şirketine teşekkür ederiz.
Ve son olarak Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’e ‘Dünya Üzerinde Gördüğümüz Her şey Kadının Eseridir’ diyerek kadına, Türk kadınına olan inancı, güveni için sonsuz teşekkür ederiz. Bizler de bu eserin yaşayan mühendisleriyiz. Bugün bu salonda, kadın mühendisler olarak bir aradaysak, bilimin, aklın ve eşitliğin ışığında yol alıyorsak, özgürce düşünme ve üretme hakkını bize armağan eden Atamız sayesinde, sonsuz özlem, minnet ve saygıyla…
Tüm bunların ışığında 23 Haziran biz kadın mühendisler için sadece bir takvim günü değil. 23 Haziran bir buluşma, bir yükseliş, bir hatırlama günüdür. Tüm kadın mühendisler adına bir kez daha söylüyoruz:
Birlikte Daha Güçlüyüz
İşbirliği İle Geleceği Biz Kuracağız.”

KİMLER KONUŞACAK?
Etkinliğin konuşmacıları ise şu isimlerden oluşuyor:
‘Sınırları Aşıyoruz ’panelinde ilk konuşmacı PROSMT Elektronik Kurucu Ortağı Zafer Karamanlı olacak. Zafer Karamanlı sahneye 2 konuğu ile beraber çıkacak, İnsansı Robotlarımız bizlerle olacak. Zafer Karamanlı geleceğin dünyası ve robotların gelişmelerinden bahsedecek.
‘Dönüşüm Öncüsü Kadınlar’ panelinde Melek Yatırımcı, Girişimci, Zeynep Dereli ile ‘Kadınlar Dönüşüme Nasıl Öncülük Ediyor ?’ konusunu, Yönetim Kurulu Başkan Yrd. ve kurucu üyemiz Funda Geyimer’in moderatörlüğünde bizlerle olacak.
‘Daha Güçlü Yarınlar’ panelinde Deloitte Teknoloji, Dönüşüm Lideri ve Futuristler Derneği önceki dönem Yönetim Kurulu Başkanı Hakan Göl’ü dinleyeceğiz.
‘Birlikte Çalış, Birlikte Değiştir’ panelinde Koç Holding CIO (Chief Information Officer) Koç Holding Dijital Dönüşüm Koordinatörü Hayriye Karadeniz, Koç Holding’in dijital dönüşüm yolculuğunu ve Hayriye Karadeniz’in bu yolculuktaki deneyimlerini paylaşacak.
‘Geleceği Şekillendiren Algoritmalar, İş Birliği ile Geleceği Kodlamak’ panelinde Üsküdar Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Türker Ergüzel’in sunumu var.
Son bölümde ‘İlham Veren Kadınlar’ panelinde ise Yunanistan’dan EIT Manufacturing South East İş Geliştirme ve İnovasyon Müdürü Dr. Vivian Sophou, İngiltere’den Surrey Üniversitesi Yazılım Tanımlı Elektrikli Araçlar, Otonom araçlar, Filolar ve Altyapı Lab. Direktörü Prof. Dr. Ahu Ece Hartavi Karcı ve Mercedes Benz Türk A.Ş’den Teknik Eğitmen Sultan Arslan katılımcılar. Bu paneli de Yönetim Kurulu Üyesi Elif Kuş yönetecek.

SON SÖZ
23 Haziran 2025’de Dünya Kadın Mühendisler Günü Konferansında buluşalım. Saat12.00-18.30 arasındaki toplantı sonrasında da 19.00-23.00 arasında Yaza merhaba Partisi var.
Ülfet Öztürk başkanlığındaki (Benim 34 yıllık TOFAŞ maceramda 9 yıl da Ülfet Başkanla birlikte çalışmıştık.) TÜMKAD’ın tüm üyelerine ve onlara destek verenlere başarılar diliyorum.
TÜMKAD gerçek anlamda desteklenmesi gereken gönüllü bir kadın sivil toplum örgütü.
Ona destek verelim.