Audrey Geraldine Lorde, Grenada‘dan göçmen anne babanın çocuğu olarak 18 Şubat 1934’de dünyaya geldi. Doğum adı Audrey Geraldine olan Lorde, daha çocukken adındaki “y” harfini bırakmayı tercih etti. Bu tercihini, Zami: Adımın Yeni Hecelenişi isimli eserde şöyle açıklar:
“Ebeveynlerinin ona koyduğu isim yerine “Audre Lorde” gibi yan yana isimlerin sonundaki “e” harflerinin artistik simetrisi ile daha çok ilgilenmiştir.”
New York’ta doğdu. Columbia Üniversitesi mezunu olan Lorde, Afro-Amerikan şair, deneme yazarı ve sivil haklar aktivistidir. Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi‘nde ders alırken, şair kimliğini keşfetti. 1960’lar boyunca New York devlet okullarında kütüphaneci olarak çalıştı. Bu süre zarfında, Ulusal Sanat Vakfı’ndan bir burs aldı ve Tougaloo Koleji’nde altı haftalık bir şair-konuk pozisyonu elde etti. 1970’ler ve 1980’lerde sivil haklar, savaş karşıtı ve kadın hareketlerinde aktif rol aldı. Lorde, 1979’dan 1981’e kadar John Jay Ceza Adaleti Koleji’nde İngilizce profesörü olarak görev yaptı, ardından 1987’ye kadar Hunter Koleji’nde İngilizce profesörü oldu. Lorde‘ye 1977’de meme kanseri teşhisi kondu. Hastalığı hakkında yazdı. Kanser Dergileri (1980) yılında yayımlanan ve Amerikan Kütüphane Birliği’nin Eşcinsel Topluluğu Yılın Kitabı Ödülü‘nü kazanan eserin yazarıdır. 17 Kasım 1992‘de vefat etti.

GELELİM ŞİİRE
Audrey Geraldine Lorde ya da bilinen ismiyle Audre Lorde, (18 Şubat 1934 – 17 Kasım 1992), Amerikalı bir yazar, feminist, kütüphaneci ve sivil haklar savunucusudur.
Audre Lorde‘ın “Relevant is Different Points on the Circle İlgili Olan/Alaka Dairedeki Ayrı Noktalardır” şiiri, 1971’de yazılıp 1992’de revize edilen ve “Alt Şarkı: Seçilmiş eski ve yeni şiirler” kitabında yer alan, tutkulu bir toplumsal eleştiri, sevgi, Afrikalı-Amerikalı kadın kimliği ve direnç konularını işleyen bir eserdir. Şiir, patriyarkal (ataerkil) güç yapıları, ırkçılık ve çevreyle ilişkili olarak insan ve insan dışı varlıkların acı dolu deneyimlerini ve dayanıklılığını sorgular.
Lorde şiirde şunları söyler:

Alâka dairedeki ayrı noktalardır

“Tarih beni kutsasın
çocuklarımın büyüyen isyanıyla
başka bir dildeki sevgiyle
gururumun tatmayacağı şeyi bana öğret
fillerin efsanevi hafızası gibi
onları sevdim ve onları gözetip korudum
kuş unutur ama tuzak unutmaz
ve bir kartalın kemikleriyle birlikte gömüleceğim
şiddetli bir mesafeyle
ve katledilen bufalonun efsaneleriyle.

Burası başka insanların yaşadığı bir ülkedir.

Akik ölü odunun yerini aldığında
yavaşça opal ve kemik bir olur.
Angela adlı bir anka kuşu
çocuklarımın beyninde yuva yapar
çoktan bizon sürüleri büyütür
fark edilmeden avlanıp yok ediliyor
Yellowstone Parkı’nın federal kanyonlarında.”

VE ALÂKA DAİREDEKİ AYRI NOKTALARDIR SERGİSİ
Audrey Geraldine Lorde’un bu şiirinden yola çıkılarak oluşturulan ”Alâka dairedeki ayrı noktalardır” isimli sergi İmalat-Hane’de açılıyor. Konfida ana sponsorluğunda açılan serginin küratörlüğünü Aslı Seven yapıyor.
Açılış sonrası Anna Schiefer’in performansı gerçekleşecek. Ardından Anna Schiefer’in konuşması; Camille Pradon & Aslı Seven’in konuşması ve sonrasında da Dilşad Aladağ, Merve Ünsal & Aslı Seven’i dinleyeceğiz.
ASLI SEVEN NE DİYOR?
Sergi ile ilgili küratör Aslı Seven şunları söylüyor:
“Bu daire ne kapalıdır ne de uyumlu. Aksine, farklılığın ve tekrarın, ilişkinin ve mesafenin değişkenliğine işaret eden tarihsel bir figürdür. Geometrik hareketlerin fiziğiyle olduğu kadar toplumsal örgütlenmeyle de ilişkilidir; aynı zamanda bir yer değiştirme yöntemi olarak mizahla temas eder.
Alâka dairedeki ayrı noktalardır, hızlanan yerinden edilme süreçlerine; bu koşullar içinde bizi ayakta tutan geniş akrabalık ilişkilerinin değişken ve muğlak doğasına ve bunların şiddet ve ataerkil iktidar yapılarıyla iç içe geçmişliğine bakıyor. İnsan-ötesi akrabalık düşlerini, tekniğin ve dilin aracılığını unutmadan ele alan sergi, çekirdek aileyi, ekolojik, postkolonyal ve queer mücadelelerle kurduğu bağ üzerinden kuşaklar boyunca yankılanan bir tahakküm dili olarak yeniden düşünmeye çağırıyor. İktidarın olduğu yerde sevginin bedeli ve kaderi ne olabilir? Neyi miras aldık ve bu mirası nasıl dönüştürebiliriz?”
SERGİDE KİMLER VAR?
14 Mart – 23 Mayıs 2026 tarihleri arasında Bursa’da gerçekleşecek olan Alâka dairedeki ayrı noktalardır, sergisi şu sanatçıların katılımı ile gerçekleşiyor:
“Murat Akagündüz, Dilşad Aladağ, Özgür Atlagan, Fatma Belkıs, Ekin Kano, Merve Kılıçer, Can Küçük, Camille Pradon, Anna Schiefer, Merve Ünsal ve Gernot Wieland”
Sergide ayrıca Gülkan Noir ve Leyla Suarez de olacak.
SON SÖZ
Konfida sahiplerinden Bora Gürarda’nın kentimize kazandırdığı ve kentimizin ilk çağdaş sanat merkezi olan İmalat-Hane 2026 etkinliklerine “Alâka dairedeki ayrı noktalardır” sergisi ile başlıyor. Sergi cumartesi günü saat 14.00’de açılıyor.
Ben kolaylıklar diliyorum.