5 Haziran günü Dünya Çevre Günü’ydü. Bilindiği gibi 1972 yılında İsveç’in Stockholm kentinde 133 ülkenin katılımı ile Dünya Çevre Konferansı düzenlendi. O toplantıda alınan bir kararla, o günden beri 5 Haziran günü Dünya Çevre Günü olarak kutlanıyor. Her yıl bir tema ile kutlanan bu günün bu yılki teması “Sadece tek bir dünya”. Ülkemizde bu hafta aynı zamanda Çevre Haftası olarak kabul edildi.
1998 yılında kurulan Bursa UNESCO Derneği bünyesindeki Doğa ve Çevre komisyonu düzenlediği organizasyonuyla İznik’te yaklaşık olarak 130 kişinin katıldığı bir etkinlik hayata geçirdi. Bu etkinliğe İznik Belediyesi, BMD (Bursa Motorsiklet Spor Kulübü Derneği), Moto Gezzi Motor Grubu destek verdi.
“UNESCO yolunda İznik” sloganıyla İznik’e düzenlenen geziye Çevre Mühendisleri Oda Başkanı Sevim Yürüten, BMD Başkanı Sinan Cem İyihuylu, BTÜ Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sinan Uyanık da katıldı.
Biz de Bursa UNESCO Derneği Başkanı İlker Özaslan’ın daveti ile eşim Prof.Dr.Füsun Öztürk Kuter ve değerli büyüğüm Şerif Arı ile katılanlar arasındaydık.
Bursa Akademik Odalar Birliği yerleşkesinde başlayan yolculuğumuzun ilk durağında İznik Belediyesi önünde kısa bir mola verdik. Oradan İznik Gölü’nde 2018 yılında Prof.Dr.Mustafa Şahin hoca ve ekibi tarafından keşfedilen (Bu keşif o yılın dünyanın en büyük 10 keşifi arasında girmişti) sualtındaki bazilikaya gittik.
Orada bizi İznik Belediye Başkan vekili ve İznik Alan Başkanlığı Danışma Kurulu başkanı Zeliha Peşte karşıladı ve hoş geldiniz diyerek kısaca çalışmalar hakkında bilgi verdi. Bazilikanın önünde Şahin Hoca’nın Bazilika kazı ekibinden sualtı arkeoloğu Muhammed Çınar bizi bazilika konusunda bilgilendirdi. Bu arada bazı detayların paylaşılmaması ricasında bulunduğu için kısa geçiyorum.
Çınar, özellikle Vatikan’daki bazı tablolara dayanarak oluşturdukları MS 325 yılında yapılan hristiyan dünyasının ilk buluşması olan I. Ekümenik(Genel) Konsül’ün burada yapıldığı hipotezi ile hareket ettiklerini ve bunu kanıtlamaya çalıştıklarından söz etti. Bu kanıtlandığında ağırlıklı olarak I. Ekümenik Konsül’ün (aynı zamanda VII: Konsülün de) yapıldığı yer olarak kabul edilen İznik Ayasofyası tezi çürümüş olacak. 2025 yılı da bu konsülün 1700. yılı. Dileğim Mustafa Şahin Hoca ve ekibince o zamana kadar bazı kanıtların ortaya çıkarılması ve finalinde 1700. yıl için büyük bir uluslararası buluşma ve kutlama gerçekleştirilmesinin Bursa ve İznik turizmine (özellikle inanç turizmi) önemli katma değer sağlayacağını düşünüyorum.
Ayrıca bazilikanın büyük olasılıkla aynen İznik Ayasofyası (Aya Sofia- Hagia (Aziz) Sofia) gibi bir pagan tapınağının üzerine inşa edildiğini de öğrendik.
I.EKÜMENİK KONSÜL
MS IV. yüzyılda Hristiyanlık alemi İsa‘nın tanrısallığı, Baba Tanrı ile olan ilişkisi ve Teslisin(Teslis veya Üçleme, Hristiyan doktrininde Tanrı’nın Baba, Oğul ve Kutsal Ruh’tan oluşan üçlü doğası.) doğası üzerine tartışmalarla çalkalanıyordu. MS 325‘te Roma İmparatoru I. Konstantin‘in topladığı I. İznik Konsül ’ü(Konsil) Oğul İsa‘nın Baba‘ya eşit, Baba‘yla bir ve aynı özden olduğunu beyan eder.
Buna Yunanca homoousia -varoluşta ya da özde bir anlamında- denir. Konsül teolog Arius’un Oğul‘un Baba Tanrı‘dan aşağı bir varlık olarak yaratıldığı ve Baba ve Oğul’un benzer ama aynı olmayan bir özden olduğu şeklindeki öğretilerini uygunsuz bulur. Konsülün hükmüne rağmen tartışma devam eder.
Theodosius başa geçtiğinde hâlen başka Kristolojileri (Kristoloji, Hristoloji veya Mesih bilimi, Hristiyan teolojisinin bir bölümüdür. İsa incelemeleri ile ilgili olsa da asıl alanı Mesihlik ve Mesihliğe dair konulardır, enkarnasyon ve diriliş gibi.) destekleyen muhtelif farklı kilise hizipleri vardır.
İZNİK TURU
İznik turumuzda öğlen kumanyamızı Abdülvahap Tepesi’nde yedik. O tepe İznik‘in doğusunda, kente egemen bir tepe üzerinde bulunan mezar ziyaret yeridir. İslam ordularının Anadolu‘yu geçerek Bizans‘ı fethetme savaşının sürdüğü 717-740 yılları arasında İznik’te şehit düştüğü varsayılan Abdülvahap adlı bir sancaktarın mezarı buradadır. Ziyaretçiler tarafından bayrak asıldığı için “Bayraklı Dede” adıyla da anılır.
Daha sonra Lefke Kapısı’nda (Yunanca Ak kavaklık anlamında) İznik Belediyesi Rehberi Gültekin Çalder bizleri bilgilendirdi. Oradan Yeşil Cami ve İznik Müzesi’ni gezdik. Ardından da İznik Ayasofyası’nda vedalaştık.
Bu arada Bursa Büyükşehir Belediyesi’nden de aynı zamanda da rehber olan Muhammed Yasin Yılmaz da bize destek verdi.
SON SÖZ
Öncelikle Dünya Çevre Günü nedeniyle herkese bize emanet olan bu çevreyi, gelecek kuşaklara mevcudundan daha iyi bir biçimde bırakmak için elimizden geleni yapmamızı anımsatıyorum.
Çok basit bir takım alışkanlıklarımızı değiştirerek bunu sağlayabiliriz. Dişimizi fırçalarken musluğu kapatmak; duş alırken sabunlanırken musluğu kapatmak; atıklarımızı ayrı ayrı toplamak; daha az araç kullanmak; gereksiz lambaları söndürmek; bu bilinci ve farkındalığı çevremize/ailemize model olarak yaymak v.b. Özetle karbon ayak izimizi azaltmak.
Evet, Bursa UNESCO Derneği Başkanı İlker Özaslan özelinde tüm dernek üyelerine kolaylıklar diliyorum.
