Gerek dünyada, gerekse ülkemizde bazı yerlerde bir logo ile karşılaşırız. 2014 yılından beri de Bursa kenti bu logoyu kullanma hakkına sahip oldu. Bu logo “Dünya Kültür Mirası Logosu”. Bilindiği gibi Bursa kenti Bursa ve Cumalıkızık:Osmanlı İmparatorluğunun Doğuşu(Bursa) ile 2014 yılından beri bu listede yer alır. Buradan dönemin yerel ve genel yöneticileri ile Prof.Dr.Neslihan Türkün Dostoğlu ve çalışma arkadaşlarına selam olsun.
UNESCO’nun dünya miras alanlarını seçmede kullandığı ölçü “üstün evrensel değer” e sahip olup olmadıklarıdır. Bunu belirlemek için 10 kriter kullanır. Kültür miraslarını 6 kritere göre değerlendirerek seçer. Doğa miraslarının belirlenmesinde ise 4 kriter söz konusudur.
KRİTERLER
Burada Kültür Mirası seçimindeki kriterler “Yaratıcı insan dehasını gösteren bir şaheser olmalı. Bir zaman diliminde veya bir bölgede insani değerlerin gelişimini göstermeli. Yaşayan veya ortadan kaybolmuş bir medeniyete veya bir kültür geleneğine ait eşsiz bir örnek olmalı. İnsanlık tarihinin önemli bir dönemini bize resmedebilen bir teknolojik veya mimari bir yapı olmalı. İnsanoğlu karayı ve denizi kullanarak öyle muhteşem bir yerleşim yeri kurmuş olmalı ki insanlık, herhangi bir tahribat halinde bu tarihi değerin kaybı tehlikesi ile karşı karşıya olmalı. Halen yaşayan geleneklerle iç içe olmalı, edebi veya artistik açıdan ayrıcalıklı uluslararası bir anlam taşımalı.” iken Doğa Mirası Kriterleri “Olağanüstü, eşi bulunmaz bir doğal güzellik ve estetiğe sahip olmalı. Öyle seçkin ve önemli bir doğal yapı olmalı ki bize dünyanın oluşumunun ve insanlık tarihinin evreleri hakkında bilgiler verebilmeli. Akarsularda veya denizlerde öyle bir yer olmalı ki bize ekolojik ve biyolojik olarak dünyanın milyonlarca yıldır süregelen ve halen devam eden gelişimini gösterebilmeli. Öyle bir yer olmalı ki bitki ve hayvan türlerinin tarihsel değişimi aynı anda gözlenebilmeli ve bu değerler şu anda yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmış olmalı.” olarak belirlenmiştir.
DÜNYA MİRASI LİSTESİ
2021 yılı itibariyle Dünya genelinde UNESCO Dünya Miras Listesi‘ne kayıtlı 1154 kültürel ve doğal varlık bulunmakta olup bunların 897 tanesi kültürel, 218 tanesi doğal, 39 tanesi ise karma (kültürel/doğal) varlıktır. Her yıl gerçekleşen Dünya Miras Komitesi toplantıları ile bu sayı artmaktadır.
İlk kez 1994 yılında UNESCO Dünya Miras Merkezi‘ne iletilen Türkiye’nin Geçici Listesi çeşitli yıllarda güncellendi. 2021 yılı itibarıyla listede 4 karma, (kültürel/doğal), 3 doğal ve 77 kültürel olmak üzere 84 adet varlık bulunuyor.
TÜRKİYE’NİN UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİNDEKİ 19 DEĞERİ
Ülkemizin bu listeye girmeyi başarmış 19 değeri şöyle sıralanmaktadır:
İstanbul Tarihi Alanları [1985], Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası (Sivas) [1985], Hattuşa (Boğazköy) – Hitit Başkenti (Çorum) [1986], Nemrut Dağı (Adıyaman – Kahta) [1987], Xanthos-Letoon (Antalya – Muğla) [1988], Safranbolu Şehri (Karabük) [1994], Troya Antik Kenti (Çanakkale) [1998], Edirne Selimiye Camii ve Külliyesi (Edirne) [2011], Çatalhöyük Neolitik Kenti (Konya) [2012], Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı (İzmir) [2014], Bursa ve Cumalıkızık: Osmanlı İmparatorluğunun Doğuşu (Bursa) [2014], Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri [2015], Efes (İzmir) [2015], Ani Arkeolojik Alanı (Kars) [2016], Afrodisias (Aydın) [2017], Göbeklitepe Arkeolojik Alanı (Şanlıurfa) [2018], Arslantepe Arkeolojik Alanı (Malatya) [2021] kültürel olarak dünya mirası listesinde yer alırken; Göreme Milli Parkı ve Kapadokya (Nevşehir) [1985] ve Pamukkale-Hierapolis (Denizli) [1988] ise hem kültürel, hem doğal miras olarak listeye alındı.
BURSA UNESCO DERNEĞİ
Bursa Unesco Derneği 1998 yılında Oya Bozkurt tarafından kuruldu. Şu anda başkanlığını İlker Özaslan yapıyor. Derneğin amacı ise şöyle:
“Bursa UNESCO Derneği, Sivil toplum faaliyetlerinin etkinleştirilmesi misyonu doğrultusunda , Uluslararası teşekküller ile işbirliği içerisinde katkı koyar. UNESCO Misyonunu, insanlığın zihninde barışı, eğitim, doğa bilimleri, sosyal ve beşeri bilimler, kültür, bilgi ve iletişim aracılığıyla inşa etmek olarak tanımlar. Bunun için çalışır.”
ÜLKEMİZİN 19 DEĞERİ
Bursa Unesco Derneği tarafından cuma akşamı önemli bir etkinlik düzenlendi. BAOB Yerleşkesi’nde TMMOB Mimarlar Odası Bursa Şubesi Konferans Salonu’nda “UNESCO Dünya Miraslarımız. Arslantepe ve diğerlerinin tarihsel hikayeleri” başlıklı bir konferans vardı.
Uzman Antropolog ve tarih araştırmacısı M. Levent Sevik bizlere 19 Dünya Mirasımızı anlattı. Ayrıca programa konuk konuşmacı olarak zoom ile Arslantepe Kazı Başkanı ve Roma Spanienza Üniveristesi Prehistorya(Tarih Öncesi) A.B.D. Öğretim Üyesi Doç.Dr.Fransecca Balossi de katıldı.
Değerli konuşmacılara verdikleri, bilgiler için teşekkür ederken, Bursa Unesco Derneği’ni de kutluyorum.
