Tarihin bilinen ilk eczanelerinin 8. yüzyılda, Abbasi Halifesi Ebu Cafer el-Mansur döneminde Bağdat’ta açıldığı kaydedilir.
Officina Profumo-Farmaceutica di Santa Maria Novella, İtalya’da 1221‘de Dominiken rahipleri tarafından kurulan ve günümüzde hala müze/mağaza olarak hizmet veren, dünyanın en eski eczanesi olarak kabul edilir.
Estonya’da Tallinn Town Pharmacy 1422 yılında açılan ve Avrupa‘da aynı yerde 600 yılı aşkın süredir kesintisiz hizmet veren en eski eczanelerden biridir.
Anadolu‘daki ilk eczanelerden biri 1206′da Kayseri‘de Gevher Nesibe Sultan Şifahanesi‘nde açılır.
İstanbul’daki ilk Türk eczanesi ise 1880/1890 yıllarında Eczacı Halil Hamdi Bey tarafından kurulan “Eczane-i Hamdi”dir.
Eczacılık tarihi, insanlık tarihi kadar eski olup, doğadaki bitkilerin şifa kaynağı olarak kullanılmasıyla başlar. Mezopotamya’daki kil tabletlerdeki reçeteler (MÖ 2400) bilinen en eski kayıtlardır. Modern eczacılık, 19. yüzyılda tıp ve kimya bilimlerinin gelişmesiyle ayrı bir uzmanlık alanına dönüşür.
M.Ö. 400’lü yıllarda yaşayan Hipokrat Tıbbın babası, M.S. 129-216 yılları arasında yaşayan Galen de hekim olmasına karşın hazırladığı ve kayıt altına aldığı ilaç karışımları nedeni ile eczacılığın babası olarak kabul edilir. Dünyada ilk eczanenin 754 yılında Bağdat’ta açıldığı düşünülür.
14 Mayıs 1839 tarihinde “Mektebi Tıbbiye-i Adliye-i Şahane” ye bağlı, eczacılık mesleğine yönelik eğitim vermek üzere bir sınıf açılır. Her yıl, akademik eğitimin başladığı 14 Mayıs tarihi, Eczacılık Günü olarak kutlanır.
1933 Üniversite Reformu ile eczacılık eğitimi tıp fakültesinden ayrılarak fen fakültesine bağlanır. 1938’de eğitim süresi 4 yıla çıkarılır.
İlk Türk eczacı 1840 yılında Eczacı okulundan mezun olan Ahmet Mustafa Efendidir. Daha önce belirttiğim gibi İstanbul’daki ilk Türk eczanesi 1880 yılında Eczacı Halil Hamdi Bey adına kayıtlıdır. ‘Eczahane-i Hamdi’ adıyla Zeyrek (Unkapanı) semtinde açılan bu eczaneyi Ethem Pertev (1895), Beşir Kemal (1898) ve Hasan Rauf (1900) gibi ünlü markalar takip eder.

BURSA VE ECZACILIK
BUÜ Öğretim Üyelerinden İsmail Yaşayanlar’ın 2015’de yaptığı Osmanlı Bursa’sında Eczaneler, Eczacılar ve Ecza Tüccarları (1861-1919) isimli çalışmaya göz attığımızda Bursa özelinde şunları görürüz.
“Batılı anlamda ilk eczanenin ne zaman kurulduğunu söylemek mümkün olmasa da Haziran 1861’de Bursa’da meydana gelen bir dolandırıcılık hadisesinden şehirde eczacıların mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Sardunya uyruklu bir kişinin Bursa’ya gelerek hekimlik, cerrahlık ve eczacılık yapanlara Mekteb-i Tıbbiye’nin mühür ve diplomalarını taklit ederek sahte diploma sattığı ortaya çıkmıştı.
1883 senesinde Bursa’da diplomalı eczacılar tarafından işletilen on eczane bulunuyor ve bu eczaneler çoğunlukla Setbaşı ve Kuruçeşme mahalleleri arasındaki güzergahta yer alıyordu. Zira eczane sahibi eczacıların tamamı Ermeni ve Rum tebaadandı ve hepsinin Mekteb-i Tıbbiye-i Şâhâne’den diploması bulunuyordu.
1883-1915 Arası Bursa’da Bulunan Eczaneler ve Eczacılara baktığımızda karşımıza 32 Eczane çıkar. Bu isimler arasında Osmanlı döneminde Bursa’da tek Müslüman eczacı Mehmed Şükrü Bey’dir.”

24 Ocak 1927 tarih ve 964 sayılı Eczacılar ve Eczaneler hakkındaki kanuna göre 10.000 nüfusa 1 eczane açılması (tahdit) ve eczaneler arasında belirli mesafeler olması gerekir. Bu nedenle zaman süreci içinde Bursa İl merkezinde 13 eczane açılabilmiş. 1953 yılındaki eczaneler şunlar: (Bursa Eczacı Odası Kayıtlarından)
Ecz. Kazım Yazgan – Halk Eczanesi
Ecz. Adnan Gökmener – Gökmener Eczanesi
Ecz. Sabahattin Eralp – Sabah Eczanesi
Ecz. Sadettin Dayıoğlu – Dayıoğlu Eczanesi
Ecz. A. Tevfik Öber – Setbaşı Eczanesi
Ecz. Eşref Belen – Uludağ Eczanesi
Ecz. Suzan Bozkurt – Bozkurt Eczanesi
Ecz. İlhan Özmert – Yeşil Bursa Eczanesi
Ecz. İsmail Uzunoğlu – Uzunoğlu Eczanesi
Ecz. Şeyma Erem – Erem Eczanesi
Ecz. Mefküre Yeşin – Mefküre Eczanesi
Ecz. İhsan Dekak – Dörtyol Eczanesi
Ecz. Handan Dekak – Yıldırım Eczanesi

18.12.1953 tarih ve 6197 sayılı Eczacılar ve Eczaneler hakkındaki kanun ile tahdidin ortadan kalkması sonucu gerek il merkezinde gerekse ilçelerde eczanelerin açılması hızlanır.
1956 yılında TEB (Türkiye Eczacılar Birliği) kuruluşunun ardından Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Kütahya ve Uşak illeri birleştirilerek Bursa Eczacı Odası kurulur ve fakat yönetim kurulu üyelikleri için gerekli olan seçimler yapılamaz.
O dönemde eczacılar, gündelik sorunlarını çözebilmek için bazen Devlet Tiyatrosu’nun bir odasında, bazen Merkez Ecza Deposu’nda bazen de Tabipler Birliği Odası’nda toplanır. Oda Başkanı olmadığı için Ecz. Kazım Yazgan, Ecz. Adnan Gökmener, seçimsiz başkanlar olarak toplantıları yönetirler. İlk kez 29.06.1967 yılında Bursa Eczacı Odası Yönetim Kurulu seçimleri yapıldıktan iki üç ay sonra Türk Ticaret Bankası’nın bulunduğu iş hanının üst katında 2 odalı bir büro 400.-TL aylık kira ile tutularak Bursa Eczacı Odası demokratik anlamda hayata geçirilir.

29.06.1967 – 1968 tarihleri arasında Oda Başkanı Ecz. İlhan Özmert, Yön. Kur. Üyeleri Ecz. Aytaç Toker, Ecz. Mefküre Yeşin, Ecz. Şeyma Erem, Ecz. Ömer Candan olur.
Bugün ise Oda Başkanı Ecz. Zekeriya Kolat, Ecz.Tolga Serdar Gürsoy Genel Sekreter, Yönetim Kurulu Üyeleri Ecz. Özge Bekdemir Daru, Ecz. Gökçenay Derebaşı Hanlı, Ecz. Barış Asa, Ecz. Timur Nizam, Ecz. Esra Fırat Biçer’dir.
SON SÖZ
Evet, 14 Mayıs Eczacılar Günü’nü kutluyorum.
Tüm eczacı arkadaşlarım, eczacı büyüklerim ve tüm eczacılarımızın günü kutlu olsun.
Bursa Eczacı Odası yönetimine de Oda Başkanı Ecz. Zekeriya Kolat özelinde başarılar diliyorum.