İnsan uygarlığına göz attığımızda çeşitli alanlarda keşif ve icatlarla karşılaşırız. Bunların kimi yaşamımızı kolaylaştırırken, kimileri yeni icatların yapılmasına yol açar.
Teknolojik alanda konu mühendislikle ilgilidir. Ama mühendis olmayıp da çeşitli teknik ve teknolojik gelişmelere imza atanlar vardır.
Bu mühendislerin bir bölümünü de kadın mühendislerimiz oluşturur. Şöyle bir göz attığımızda karşımıza bazı isimler çıkar.
Ada Lovelace (1815-1852), ilk mekanik bilgisayar (Analitik Makine) üzerinde çalışır ve bu makine için ilk algoritmayı geliştirerek tarihteki ilk bilgisayar programcısı unvanını alır.
Edith Clarke (1883-1959) elektrik mühendisliğinde çığır açan Clarke, güç sistemlerini analiz etmek için “Clarke Dönüşümü”nü ve hesaplamaları hızlandıran Clarke hesap cetvelini bulur.
Hedy Lamar (1914-2000)ünlü bir Hollywood yıldızı olmasının yanı sıra, bir mucit ve matematikçi olarak modern Wi-Fi, Bluetooth ve GPS teknolojilerinin temelini oluşturan frekans atlamalı yayılı spektrum teknolojisinin patentini alır.
Beatrice Shilling (1909-1990), II.Dünya Savaşı sırasında İngiliz savaş uçaklarının (Hawker Hurricane ve Supermarine Spitfire) ani dalışlarda motorlarının durmasına sebep olan teknik sorunu “RAE deliği” isimli basit ama zekice yakıt aparatı ile çözen havacılık mühendisidir.
Stephanie Kwolek (1923-2014), çelikten beş kat daha sağlam olan ve kurşun geçirmez yeleklerden uzay giysilerine kadar pek çok alanda kullanılan Kevlar sentetik lifini icat eder.
Martha Coston (1826-1904), mühendislik tarihi kitaplarına giren bugün hala ABD Donanması tarafından kullanılan ve Coston Flares olarak bilinen sinyal sistemi oluşturmasıyla tanınır.
Mary Anderson (1866-1953), ön cam sileceklerini bulur. Ancak 1903’te patentini aldığı Mary Anderson’un bu icadı, ilk başlarda otomotiv endüstrisindeki pek çok kişi tarafından kabul edilmez ve 1917’de başka bir kadın, Charlotte Bridgwood, ilk otomatik ön cam sileceğinin patentini alır.
Amerikalı Sarah Tabitha Babbitt (1779-1853) makine mühendisliği alanında dünyanın kadın mühendislerinde ilk sıralarda yer alanlardan biridir. Aralarında daire testere, dönen tekerlek başı, takma dişler gibi birçok etkileyici icata imza atan Tabitha, 19. yüzyılda Massachusetts’te erkeklerin odun kesmek için harcadıkları boş zamandan etkilenerek, kereste kesmek için suyla çalışan bir makineye bağlanabilen bir daire testere geliştirir.
Emily Warren Roebling (1843-1903) 1883’te tamamlanan Brooklyn Köprüsü’nün yapımındaki rolü ile, zamanının en başarılı kadın mühendisleri arasında yer alır.
Lilian Gilbreth (1878-1972) endüstri mühendisliği ve psikoloji alanında eşi ile birlikte öncü isimlerden biridir. Lilian Gilbreth, American Society of Mechanical Engineers’ın ilk kadın üyesi olur. Lilian Gilbreth, uzun yıllar General Electric ile mutfak ve ev aletlerinin tasarımını geliştirmek için çalışır.
Beulah Henry, 1920’ler ve 1930’larda aralarında bobinsiz dikiş makinesi, esnek kolları olan bir oyuncak bebek, içinde radyo olan bir oyuncak bebek ve karbon kağıdı olmadan birden çok kopya yapan bir daktilo icat eder.

Afro-Amerikan bir mucit olan Alice H. Parker, 20. yüzyılın başlarında doğal gaz kullanan bir merkezi ısıtma sistemi yaratma patenti alan ilk kadın ve ilk siyahi kadındır.
Sarah Guppy (1770-1852) kadın mühendisler için bir rol modeldir. Sarah Guppy, 1811 yılında bir köprünün patentini alan ilk kadın mühendis olur.
Edith Clarke(1883-1959) 1918’de Massachusetts Institute of Technology’den elektrik mühendisliği derecesi alan ilk kadındır.
Katharine Burr Blogdett (1898-1979) Cambridge Üniversite’sinde fizik alanında doktora alan ilk kadın olan Blodgett, gözlüklerden teleskoplara ve kameralara kadar devrim yaratan gelişmiş cam mercek teknolojisinin yaratıcısıdır.
Josephine Cochrane (1839-1913) 1870’lerde ticari olarak başarılı olan ilk otomatik bulaşık makinesini icat eden kadındır.
Mary Beatrice Davidson Kenner (1912-2006) Afro-Amerikalı siyahi mucit, resmi bir eğitim almamasına ve kariyeri boyunca ırkçılıkla mücadele etmesine rağmen, kadınlar için ortak bir sorun olan adet kanının giysilere sızmasını önlemeyi sağlayan hijyenik kemeri 1920’lerde icat eder.
Sabiha Rıfat Gürayman, Türkiye‘nin ilk kadın mühendisi ve aynı zamanda ilk kadın inşaat mühendisidir. Anadolu’da köprüler inşa eden ilk kadın mühendistir ve Anıtkabir inşaatında 9 yıl boyunca baş kontrol mühendisi olarak çalışır.
Nezihe Önyay, Türkiye’nin ilk kadın elektromekanik mühendisi unvanına sahip öncü isimdir.
Türkiye’nin ilk kadın makine mühendisi, 1953 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi‘nden (İTÜ) mezun olan Altan Edige’dir.
Türkiye‘nin ilk kadın kimyageri ve kimya mühendisi Prof. Dr. Remziye Hisar‘dır
Türkiye‘nin ilk kadın orman mühendisi unvanı ise 1952 yılında İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi‘nden mezun olan Binnaz Zehra Sert’e aittir.
Türkiye‘nin ilk kadın jeoloğu ve deprem uzmanı Prof. Dr. Nuriye Pınar Erdem‘dir.
Türkiye‘nin ilk kadın ziraat mühendisi Fatma Hikmet İşmen‘dir.
Melek Erbul, Hürriyet Sırmaçek, Mülhime Yazar, Cahide Ardop gibi isimler de ilk mühendis kadınlarımızın arasında yer alır.

5. DÜNYA KADIN MÜHENDİSLER GÜNÜ KONFERANSI
TÜMKAD’ın 23 Haziran Dünya Mühendisler Günü nedeniyle düzenleyeceği 5. Konferansı “Mühendislik Zekasının Yükselişi” teması üzerine kurgulandı. Toplantının konuşmacıları şu isimlerden oluşuyor:
“İş fütüristi ve yazar Ufuk Tarhan, T İnsan yapısını detaylı olarak ele alacak. Ufuk Tarhan, T insan kitabının son baskını konferansta imzalayacak. Vodafone Türkiye İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Özlem Kestioğlu, Zeka Çağında Değer Yaratmak, Dayanıklı ve Güçlü Kurumların İnşasını anlatacak.
Türkiye’nin ilk resmi yapay zeka Derneği olan Yapay Zeka Politikaları Derneği AIPA Kurucu Başkanı Zafer Küçükşabanoğlu ile yapay zekâ çağında ekonomiden topluma, devletten bireye uzanan dönüşüm değerlendirilecek.
WSI Londra ve Türkiye Operasyonlarından Sorumlu Yönetici Ortağı Hande Ocak Başev ile mühendislikten yapay zekâ mimarlığına uzanan yeni kariyer yolculuğunu dinleyeceğiz. Aionire Kurucu Ortağı, Arena Technology Yönetim Kurulu Üyesi, Yapay Zeka ve Teknolojileri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve TUBİSAD Yönetim Kurulu Üyesi Barış Karakullukçu ise sistem tasarımından geleceğin inşasına uzanan dönüşümün izini ve kadın mühendislerin rolünü değerlendirecek.
Konferansın önemli bölümlerinden biri olan ‘İlham Veren Kadınlar’ Paneli’nde ise; TÜMKAD Yönetim Kurulu Üyesi Ayşe Köksal’ın moderatörlüğünde, SEDEFED Yönetim Kurulu Başkanı, TüRKONFED Başkan Yardımcısı, GEN Türkiye Başkan Yardımcısı Emine Erdem, Hatay Kadın Girişimciler Derneği Yönetim Kurulu Başkanı ve KEBO A.Ş Başkan Vekili Çiğdem Kıral deneyimlerini, liderlik yolculuklarını ve ilham veren hikâyelerini paylaşacaklar.
Konferansın sunuculuğunu ise TÜMKAD Kurum Kültürü Koordinatörü HİSKAR A.Ş Direktörü Nihal Göker üstlenecek.
Ayrıca konferansın Ana Sponsoru olan İstanbul Gelişim Üniversitesi, geliştirmiş oldukları 90 derece açıyla havalanan insansız hava aracı ile katılanlarla olacak.”

SON SÖZ
Evet, 23 Haziran Dünya Kadın Mühendisler Günü. O gün merkezi Bursa‘da olan TÜMKAD 5. Dünya Kadın Mühendisler Konferansını düzenliyor. Konferans Podyum Davet‘te olacak.
Ben şimdiden Ülfet Öztürk başkanlığındaki TÜMKAD‘a başarılar dilerken, tüm mühendis kadınlarımızın bu özel gününü kutluyorum.