Şemaki Evi Müzesi, Bursa‘ya 55 km uzaklıkta, Yenişehir ilçesinin merkezinde yer almaktadır. Ev, 18. yüzyılda İran‘ın Şemah kasabasından (Şu anda Azerbeycan topraklarına) Anadolu’ya göç eden ve Yenişehir‘e yerleşen Şemaki ailesi tarafından inşa edilir.
Aile genişleyince o ev terk edilir. Harabeye dönmeye başlar. Aile büyükleri ile görüşülerek Milli Eğitim Bakanlığı evi 1945 yılında satın alarak müzeye dönüştürür. 1980 yılında yıpranma nedeniyle onarımdan geçirilen müze, Şemaki ailesinin tarzında döşenir ve 1991 yılında ziyaretçilere açılır.
Bu süreçte Kadın Doğum uzmanı Dr. Tahir Ege’nin bu konuyu uzun süre gündeme getirmesi de etkili olur. Dönemin Kaymakamı Emin Selçuk Botsalı’nın (1989-1991) o dönem bu süreçte çok önemli katkıları vardır.
İki katlı evin zemin katında sağda bir antre, mutfak ve kiler, solda ise iki kış odası bulunur. Mutfak duvarına bitişik ahşap merdivenlerle üst kata çıkılır. Bahçeye bakan ön cephe, revak şeklinde kemerli bölümlerle dışarıya açılır. Sağda, biri büyük diğeri küçük olmak üzere, eyvanlı salona açılan iki oda bulunur. Evin el boyaması çiçek ve panorama motifleri 19. yüzyıla dayanır. Bir zamanlar bahçede bulunan hamam ise günümüzde artık mevcut değildir.
Bodrumu olmayan iki katlı evin üst katında yer alan büyük odanın duvarları alçı ve horasan ile sıvanmış olup, dolap kapakları İstanbul Kız Kulesi ile Sarayburnu resimleri ile süslüdür.
Üst kat döşemesi ahşaptır. Bu bölümde tavanı ahşap bir kemerle ayrılan “Sergâh Köşkü” (üstü kapalı yanları açık teras gibi yapı) bulunmakta olup, burası evin ve komşuların genç kızlarının sohbet ederek el işi işledikleri mekân olarak düzenlenir.
Aileden Vedat Cemil Şemaki (1968-1980) yılları arasında Yenişehir Belediye Başkanlığı yapar. Kardeşi İhsan Şemaki ise inşaat malzemeleri satar. Aileden Yenişehir’de halen yaşayanlar mevcuttur.
Son dönemde restorasyon çalışmaları hem uzun sürer hem de bakanlık personel veremez. Yenişehir Belediyesi‘nin girişimleri ve Kültür ve Turizm Bakanlığı ile yürütülen ortak çalışmalar sonucunda tarihi konağın yeniden hizmete alınması için önemli adımlar atılır. Açılış hazırlıkları sürerken, Şemaki Evi’nin kısa süre içerisinde yeniden ziyaretçi kabul etmesi bekleniyor. Yenişehir Belediyesi , Kültür ve Turizm Bakanlığı ile personel takviyesi yapmak için protokol imzalar. Muhtemelen önümüzdeki ay ziyarete açılacaktır.
Şemaki Ailesi geniş bir ailedir. 1950’li yıllarda Kasap Hasan, Yenişehir’in en tanınmış esnafıdır. Eşi Meliha Hanım ise terzidir. Meliha Hanımın bir önemli özelliği de o yıllarda kızların gideceği okul olmadığı için yörenin kızlarını yanına alıp, onlara biçki-dikiş öğretmesidir. Rahmetle anıyorum kendisini.
SON SÖZ
Ben bu noktada konuyu sahiplendiği ve tarihimizden gelen bir yapının müzeye dönüşmesinde katkı koyduğu için Yenişehir Belediye Başkanı Ercan Özel’i kutluyorum. Ayrıca süreçte tüm emeği geçenlere de teşekkür ediyorum.
Yakında müzenin açılmasını bekliyorum.
