1929 yılında  Saturday Evening Post gazetesine Albert Einstein bir röportaj verir. O röportajının bir yerinde şöyle der:

“Hayal gücü bilgiden daha önemlidir. Çünkü bilgi sınırlıyken, hayal gücü tüm dünyayı kapsar.”

25 Mart 2013 Bursa 2023 Platformu adına İbrahim Burkay, Bursa Sheraton Otel’de BTSO Başkanlığı’na aday olduğunu ve Bursa için 16 Mega Projesi’ni açıkladığı (Süreçte 40’a yakın proje hayata geçirildi. Sadece 2 proje gerçekleşmedi. Onlarda BTSO’nun tam kontrolunun dışında kalan projelerdi) ilk toplantıda, projelerinden biri olan GUHEM’i (Gökmen Uzay Havacılık Eğitim Merkezi) anlatırken şöyle der:

“Neden Türkiye’nin Gökmen’i Bursa’dan çıkmasın?”

8 Ağustos 2023 GUHEM’i ziyaret eden ekipteki Amerika Uzay Vakfı COO’su Shelli Brunswick, GUHEM için şöyle der:

“Bugün ve gelecek için uzay farkındalığı oluşturmak amacına sahibiz. Ekibim ve uluslararası öğrencilerden oluşan bir heyetle GUHEM’e geldik. Vakıf olarak GUHEM ile ortak bir tutkuya sahibiz. Uzay alanında farkındalık oluşturmak ve gelecek için bu alanda insan kaynağı yetiştirmeyi hedefliyoruz. GUHEM ile işbirliği yapabileceğimizi düşünüyoruz. Yakın zamanda birlikte akademik eğitimler ve konferanslar düzenlemeyi istiyoruz.”

ÖNCE BİR TESPİT…

Toplumsal olarak egolarımız o kadar şişik ki, “Burnumuz düşse yerden almayız” ama aynı oranda aşağılık duygumuz da yüksek. “Bizden adam olmaz!” paradigması genlerimize işlemiş ve o genleri sonraki nesillere aktarıyoruz. O paradigmayı bir türlü kıramıyoruz.

BİRAZ ANIMSAYALIM…

Emrullah Âli Yıldız, 1909’da Bursa-Orhangazi’de dünyaya gelir. 16 Şubat 1925 tarihinde Bursa Türk Tayyare Cemiyeti genel merkezle aynı gün kurulur. Bunu öğrenen Emrullah Âli, Türk Tayyare Cemiyeti’nin 23 Nisan 1926 tarihinde açtığı İstanbul Yeşilköy’deki Tayyare Makinist Mektebine girer ve okulunu 1927 yılında birincilikle bitirir.

Aralık 1933’te Emrullah Âli Yıldız’ın girişimleriyle Bursa Halkevinin himayesinde Yelkenli Uçuş Kulübü (Motorsuz Tayyare Kulübü) kurulur. Emrullah Âli, Bursa’ya gelişinden beri kendi motorsuz tayyaresini yapmak üzere çalışmalara başlar.

Ziraat Mektebi civarındaki değirmen binasının (Bosch Evi) olduğu yerde geceli gündüzlü çalışmasını sürdürür. Tamamıyla kendi tasarladığı ve emeğiyle meydana getirdiği motorsuz tayyaresine, “Bursa Yelkenlisi” ismini verir.

Ayrıca paraşütçüler tarafından kullanılan modern otomatik açma aletinin ilk örneğini 1940’lı yıllarda o yapar patentini almaya çalışır ama alamaz. Ve tüm haklarını  bir Amerikalı’ya 1 dolara satar.

(Sabiha Gökçen ile birlikte Rusya’ya eğitime gönderilen 7 kişiden biridir. Ayrıca ülkemizde o dönemler üretilen ilk uçakların nerede ise tamamının deneme uçuşlarını yapar.)

BİRAZ DAHA ANIMSAYALIM…

17 Ekim 1930 yılında Mudanya’nın Zeytinbağı köyünde bir çocuk dünyaya gelir. Orta öğretimini Haydarpaşa Lisesi’nde tamamlayan İsmail Akbay, üniversite eğitimi için ABD’ye gider ve 1956 yılında Tennessee Üniversitesi’nde fizik mühendisi olur.

Roket denince aklımıza gelen ilk isim olan ünlü roket bilimci Dr. Wernher Von Braun, İsmail Akbay’ı Marshall Uzay Merkezi’nde  Apollo Saturn V-S1C roketinin F1 motoru entegrasyon çalışmalarını sürdürecek mühendis ekibine seçer. Akbay aynı zamanda Apollo Soyuz Test Projesi‘nde Saturn 1B/H-1 motor entegrasyon çalışmalarında da öncülük eder. İsmail Akbay 1963-1975 yılları arasında NASA’da yönetim kademelerinde görev yapar.

Uzay Kampı Türkiye‘nin kurulmasında da fikir babalığı yapan Akbay, 1996 yılında bir toplantı sırasında Kaya Tuncer’e Ege Serbest Bölgesi’nde Uzay Kampı kurma fikrinden söz ederek Uzay Kampı Türkiye düşüncesinin ilk temellerini atar.

GUHEM NEDİR?

BTSO Başkanı İbrahim Burkay’ın göreve geldiği 2013 yılında açıklamış olduğu makro projelerden birisi olan GUHEM, BTSO Uzay Havacılık ve Savunma Kümelenmesi kapsamında; BTSO ile Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) ortaklığı, Bursa Büyükşehir Belediyesi iş birliğinde hayata geçirilir.

Türkiye Uzay Ajansı (TUA) işbirliğinde faaliyetlerini sürdüren GUHEM, kurulduğu 13 bin metrekarelik alanda 154 interaktif düzenek bulunur. Ayrıca  Havacılık Eğitim Merkezi, Uzay İnovasyon Laboratuvarı, Kimya ve Biyoloji Laboratuvarı, Matematik, Robotik Kodlama, Uzay, Havacılık Atölyeleri ile eğitim ve deneyim odaklı bir bakış açısı sunar.

SON SÖZ VE FARKINDALIK

Farkındalık, bir canlının çevresinde gelişen olayları bilme, algılama ve duyumsama becerisidir. “Bir şeyin bilincinde olma” durumudur. Farkındalık yaratma sorumluluğu toplumsal bazda kamunun, özel sektörün, STK’ların ve bireysel bazda da ailenin, arkadaşların(bilinçli veya bilinçsiz olarak) sorumluluğundadır.

Gelişmenin temeli mevcudun tekrarı değildir. Olmayanın, yapılmayanın denenmesi, sorgulanması, düşünülmesi, hayal edilmesi, pratiğe geçirilme çabasıdır.

Kamusal alanda görev yapanlar, STK’larda görev yapanlar dönemlerinde yaptıkları iyi veya kötü şeylerle anılırlar. Bunlar altyapılar, istihdam, ihracat ve diğer rakamlar değildir. Anılanlar farklı işlerdir.

Türkiye’nin ilk OSB’si dendiğinde nasıl o dönem kuruluştaki 3 başkanı Hasan Alkoçlar, Kamil Tolon ve Abdi Biçen akla geliyorsa, Burkay’ın dönemi de bana göre ülkemizdeki 2 ilk ile anılacak. GUHEM ve TEKNOSAB.

Hayalsiz kalmayın.