Toplumumuzda var olduğunu bildiğimiz ve buna rağmen yaşamda onlar yokmuş gibi davrandığımız bir kesimimiz var. Engelliler kesimi. Toplumumuzun yaklaşık yüzde 10’u engelli vatandaşlarımızdan oluşuyor. Fiziksel engelliler, işitsel engelliler, görme engelliler ve diğerleri.

İçinde yaşadığımız kentte bir yürüme engelli vatandaşımızın bir kaldırıma çıkması, bir esnafın dükkanına girmesi, caddede karşıdan karşıya geçmesi, bir spor müsabakasını izlemesi, bir sanatsal etkinliği izlemesi adeta deveye hendek atlatmak gibi bir şey. Bunları yapmasına engel olan fiziksel engellerin dışında elektrikli araçları ile yola çıktıklarında da onların şarj sorunları gündeme geliyor.

Dogon Dizayn, Kuantum Holding bünyesindeki bir prototip firması. Bu firma bir sosyal sorumluluk olarak yola çıktıkları bu konuyu şimdi hayata geçiriyor. Şehir mobilyaları tasarımı ve üretimi konusunda dünyada çok olmayan şirketler arasında. Onlar şehir mobilyalarını engellilerin de kolay biçimde kullanabilecekleri, araçlarını ve telefonlarını şarj edebilecekleri, oturdukları yerde televizyon izleyebilecekleri, internete bağlanabilecekleri; tamamen güneş enerjisi ile çalışan bir tasarımı hayata geçiriyor.

Dogon Dizayn özünde elektrikli klasik araba üretmek amacıyla yola çıktı. Ve bunu hayata geçirdi. İlk ürettikleri elektrik araç TYRA oldu. Bu L7 sınıfı ağır motorsiklet olarak tanımlanan bir iki kişilik elektrikli klasik araba. Onu da Cumhuriyet öncesi İstanbul’un işgali sırasında İstanbul‘da İngiliz İşgal Kuvvetleri Komutanı General Harington‘ın arabasını kaçırıp Gazi Mustafa Kemal Paşa‘ya gönderilmesini, sağlayan Topkapılı Cambaz Mehmet anısına yaptılar. Aynı zamanda istihbarat toplamak ve Anadolu‘ya silah ve mühimmat kaçırmak için oluşturulan Mim Mim Teşkilatı‘nın liderlerindendi.

Onun yanında bu tür prototip ürünleri de yapabilecek kabiliyete sahip. Dogon Dizayn kurucu ortağı Taner Bahar bu konuyu şöyle özetliyor:

“Şehir mobilyaları diye bir projemiz var. Şu anda dünyada bunu yapan şirket sayısı çok az. Güneş enerjisiyle beraber karbon salınımını doğaya salmayan bir sistem oluşturalım dedik. Şarj istasyonları koyalım ve engellilerimiz bunlardan yararlansın.Türkiye’nin dışına baktığınız zaman dünyada engelli sayısının çok yüksek olduğunu görüyorsunuz. Ama Türkiye’ye baktığınızda engelli göremedim. Sebebi de biz görmüyoruz ama engelli yok değil. Yüzde 10. Oranında çok yüksek sayıda engellimiz var. Buna baktığımız zaman ben biraz da bunu araştırdığımda engelli insanların evden dışarı çıkamadığını, gördüm. Çünkü dışarı çıktıklarında ulaşım, sosyalleşme ve diğer konularda sıkıntı yaşıyorlar. Engelsiz bir dünya yapmak istiyoruz. Bu şehir mobilyalarına şöyle bir sistem adapte ettik. Bunlar aynı zamanda belediyeler için reklam panoları, vatandaşlar için telefonlarını şarj edebilme, engelli arabalarını şarj edebilme ve dinlenme alanı olarak kullanabilecekleri tasarımlar yaptık.

Aynı zamanda. Internet bağlantısı kurabiliyorlar burada. Ama bizim için en önemli şey buradan biz 12 ve 24 volt çıkış vererek engelli arkadaşların şarj istasyonlarını burada kurmak istedik.

Engelli vatandaşlarımıza elektrikli sandalye veriyoruz veya elektrikli bir araç bunlara temin edebiliyoruz ama bunların şarjı da olmadığı için bunlar yine bir yer de yetersiz kalıyor. Sosyalleşme ve ulaşımda sıkıntıları oluyor. Veya işte şarj ne kadarsa onun yarı mesafesi kadar gidip gelmek zorunda kalıyorlar. Ama böyle bir şey uygulama yaparsak, bu arkadaşların engelli dünyalarına belki bir nebze ufak da olsa bir pencere açmış olacağız. Bu işi başta yerel yönetimlerin sahiplenmesi lazım. Sosyal bir proje bu. Bu arada burada üretilen elektriği yerel yönetimler, ister satar ister kod verir hibe eder. Her şey bir aplikasyonla belediyenin kendi eline olacak. Çünkü burada aynı zamanda reklam için ekranlar da olacak. Televizyon koymayı düşünüyoruz. Açık alanda tabii bunlar. O televizyon açık alanda. Olduğu gibi güneş enerjisinden elektrik üretilecek. Böyle bir projeyi tamamladık. Ama daha lansmanını yapmadık. Sadece bazı fuarlarda sunduk.”

SON SÖZ

Dogon Dizayn’ın bir sosyal sorumluluk projesi olarak ortaya çıkardığı bu engelli vatandaşlarımıza dönük şehir mobilyaları tasarımı gerçekten önemli bir proje. Dileğim bu tür şehir mobilyalarının yerel yönetimlerce de fark edilip, şehrin belirli kesimlerine engelli vatandaşlarımız için monte edilmesi.