Türkiye‘nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu araştırmasının kökleri, 1960’lı yıllara kadar uzanır. İlk kez 1968 yılında “100 Büyük Firma” olarak kamuoyuna açıklanır. Her yıl bir önceki yıl verilerinin açıklandığı çalışmanın kapsamı 1978 yılında 300 kuruluşa, 1981 yılında ise 500 kuruluşa çıkarılır.
1991 yılında “Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmasına ek olarak “İlk 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nu izleyen 325 Sanayi Kuruluşu” çalışması da hazırlanıp kamuoyunun bilgisine sunulur.
1992-1997 yılları arasında “İlk 500 Büyük Sanayi Kuruluşu’nu izleyen 250 Sanayi Kuruluşu” olarak sürdürülen bu ek çalışmanın kapsamı 1998 yılında genişletilerek 500‘e çıkarılır.
Böylece 1998 yılından bu yana Türkiye‘nin 1000 Büyük Sanayi Kuruluşu‘na ait veriler her yıl kamuoyuna açıklanır.
“Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu” araştırmaları Türkiye ekonomisine tutulan güçlü bir ayna niteliğindedir. Ve bugüne kadar akademik düzeyde birçok tez ve araştırmaya konu olur.
ISO Başkanı Erdal Bahçıvan düzenlediği toplantıda 2023 sonuçlarını duyurdu. Başkan Bahçıvan, özetle şuna vurgu yaptı:
“İSO 500’de üretimden satışlar 2023 yılında yüzde 42,1 oranında artarak 4 trilyon 485 milyar liradan 6 trilyon 375 milyar liraya çıktı. Sonuç itibarıyla 2023 yılında ekonomik büyümemiz yüzde 4,5 büyümeyi başardı ise de bu büyümenin yapı olarak sağlıklı olduğunu söylememiz mümkün değil. Sanayi sektörümüz yüzde 0,8, imalat sanayi ise yüzde 1,6 büyüme ile genel ekonomik performansın gerisinde kaldı. İhracat ise Türkiye genelinde zayıf bir artış, sanayi sektöründe ise hafif bir düşüş kaydetti.”

İLK 500’TEKİ BURSALILAR
ISO (İstanbul Sanayi Odası) verilerine göz attığımızda ilk 100 içinde yer alan firmaların durumlarını şöyle görüyoruz:
“Oyak-Renault Otomobil Fabrikaları A.Ş. 2023 yılı verilerine göre yapılan sıralamada bir önceki yıla oranla 3 sıra yükselerek 9.luktan, 6.lığa yükseldi. TOFAŞ bir önceki yıla göre bir sıra gerileyerek 10.luktan, 11.liğe geriledi. Borçelik 26.lıktan 31.liğe geriledi. BOSCH 11 sıra yükselerek 55.likten 44.lüğe geldi. SÜTAŞ bir önceki yıla göre 16 sıra yükselerek 70.cilikten 54.lüğe çıktı.”
101-200 arasındaki Bursalı firmaların durumu da şöyle:
“Cargil 135. sıradan 104. sıraya çıktı. BEYÇELİK Gestamp 22 sıra yükselerek 157. sıradan 135. sıraya yükseldi. DÖKTAŞ 169. sıradan 147. sıraya geldi.”
201-300 arası şirketlerimizde şunlar:
“Prysmian Kablo 184. sıradan 208. sıraya geriledi. Coşkunöz Metal Form 72 sıra birden yükselerek 297. sıradan 215. sıraya geldi. BOSCH Rexroth 199. sıradan 220. sıraya geriledi. AUNDE 23 sıra birden yükselerek 248. sıradan 225. sıraya yükseldi. Almaxtex 46 sıra gerileyerek 193. sıradan 239. sıraya geldi. Korteks 93 sıra gerileyerek 177. sıradan 270. sıraya geriledi. Hastavuk beş sıra gerileyerek 283. oldu. Leoni Kablo 29 sıra yükselerek 294. oldu.”
301-400 arası şirketlerimiz:
“Durmazlar, 14 sıra yükselerek 320. sıraya geldi. Hitachi Astemo 122 sıra yükselerek 326. oldu. Beyçelik Gestamp Şaşi 45 sıra yükselerek 353. sıraya geldi.”
401-500 arası şirketlerimiz:
“Uludağ İçecek 65 sıra yükselerek 414. Sıraya yükseldi. Gemlik Gübre 144 sıra gerileyerek 430. oldu. Rollmech 148 sıra yükselerek 450. Sıraya çıktı. Harput Tekstil 4 sıra gerileyerek 499. sıraya geldi.”

SON SÖZ
Önce İSO 500 listesini tararken atladığım Bursalı şirketimiz var ise onlardan özür diliyorum.
Sonrasında ilk 500 listesinde yer alan Bursalı şirketlerimizi gönülden kutluyorum. Önümüzdeki yıllarda onları daha iyi sıralarda görmek dileğiyle.
Bursa sanayisine ve iş dünyasına katkı koyan herkesi kutluyorum.

