Mozaik cam, mermer ve benzeri uygun malzemelerden özel olarak üretilen renk fragmanlarını (tesserrae) kireç ya da çimento harcı ile belli bir yüzeye yapıştırmak suretiyle yapılan resim veya dekoratif süsleme yöntemidir diyebiliriz.
Değişik malzemelerle yapılan duvar ve zemin kaplaması olarak da adlandırılan mozaik sanatı sayesinde yüzeylerde bazı ikonografik sahnelere ya da dekoratif süslemelere, desenlere ulaşmak mümkündür.
Mozaik Sanatı antik dönemlerde ortaya çıkar ve gelişir. Mozaik ürünler de ortaya çıktığı dönem itibariyle yüzyıllar içerisinde farklı toplumlar ve kültürler tarafından işlenerek çeşitli değişimler geçirmiş ve günümüze kadar ulaşmış önemli sanat eserlerinden olur.
Antik Bizans dönemlerinde mozaikler genellikle mimari düzenlemelerde görülür. Bağımsız serbest eserler olarak tasarlanmaz. Onun içinde sanatkarlar tarafından sergilenecekleri yerlerde yapılır.
Modern Türk sanatının ünlü ismi ressam, heykeltıraş, yazar ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu, Fransa‘nın başkenti Paris‘te bulunan NATO karargahı için özel olarak tasarladığı mozaiği 1959’un sonunda yapmaya başlar. 1960’da NATO’ya hediye edilir. Öğrencileriyle çalışan Bedri Rahmi, eserini 6 ayda tamamlar. Mozaik, modern çizgilerle Anadolu motiflerinin harmanlanmasından oluşur.
İLK TÜRK KADIN MOZAİK SANATÇISI: HÜLYA VURNAL İKİZGÜL
Cumartesi günü Ninecim Sanatevi’nde “Kırmızı Tabu-re” isimli bir Mozaik Resim Sergisi açıldı. Sergi 5 Kasım’a kadar izlenebilir.
Türkiye’nin İlk Kadın Mozaik Sanatçılarından Hülya Vurnal İkizgül’ün eserleri bu sergide sanatseverlerle buluşuyor.
Verilen bilgilere göre “Kırmızı Tabu-re”, çoklu malzeme ve tekniğin kullanıldığı eserlerden oluşuyor. Sergi, sanatçının kavram ve malzeme arasındaki özgün ilişkisini izleyiciyle buluştururken, “tabu” kavramı üzerinden toplumların görünmez sınırlarını ve bireyin sorgulamaktan kaçındığı alanları görünür kılıyor.
Sergi başlığında yer alan “kırmızı”, bu sınırların ötesine geçme cesaretini; aynı zamanda tutkuyu ve direnci simgelerken; “tabu-re”, gündelik bir nesnenin kavramsal bir eleştiri aracına dönüşmesini ifade ediyor. Böylece izleyici, sıradan olanın içinde saklı toplumsal kodlarla yüzleşmeye davet ediliyor.
Sanatçı İkizgül için, mozaik sanatını arkeolojik bağlamından çıkarıp çağdaş bir estetik ve teknik yorumla galerilere taşıyan, bu alanda uluslararası düzeyde tanınmış bir sanatçı olarak değerlendirme yapılıyor.
Sanatçının eserlerinde mozaik yalnızca görsel bir bütünlük değil; parçalanmışlık, kırılganlık ve yeniden birleşmenin metaforu olarak da karşımıza çıkıyor.
Küratör H. Mehmet Balcı sergiye dair şu sözleri dile getiriyor:
“İkizgül’ün eserlerinde mozaik yalnızca estetik bir bütünlük değil, aynı zamanda parçalanmışlığın, kırılganlığın ve yeniden birleşmenin metaforudur. Bu bağlamda sergi, izleyiciye kendi ‘kırmızı tabuları’ ile yüzleşme ve sorgulama imkânı sunar.”
HÜLYA VURNAL İKİZGÜL KİMDİR?
1966 yılında İstanbul Şişli’de doğan Hülya Vurnal İkizgül, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü’nden 1990 yılında mezun oldu. 1992’de aynı üniversitede yüksek lisansını tamamladı.
Mustafa Plevneli, Hüsamettin Koçan ve Devrim Erbil gibi ustalarla çalıştı.
Sanatçının uluslararası birçok kurum ve müzede eserleri bulunuyor. Çağdaş Mozaik Sanatı üzerine 6 uluslararası ödüle sahip. Zeugma Mozaik Müzesi’nin oluşumunda da aktif görev aldı.
Uluslararası AIMC ve AEMA üyesi olan sanatçı, Türkiye’de çağdaş mozaik sanatının dünyada görünür kılınması için sempozyumlar, konferanslar, makaleler ve eğitim projeleriyle öncü bir rol üstlendi.
İkizgül, üretim anlayışını şu sözlerle özetliyor:
“Sanatçı yaşadığı çağda varlık bildirimini sunarken, çevresine duyarlı, sürekli yenilenen bir yapıya sahip olmalıdır.”
SON SÖZ
Cumartesi günü sergiyi eşimle birlikte izleme fırsatımız oldu. Ninecim Sanat Evi’nde, Necla Orhan hanımefendi aracılığıyla Hülya Vurnal İkizler ile tanıştık. Kısada olsa ayaküstü sohbet ettik.
Günün anısına fotoğrafta çektirdik. Bu arada İbrahim Orhan ile sohbet ettik. Orhan Sabuncu, Mümin Karacakayalılar, sanatçı Oğuz Dinçer ile de kısa sohbetlerimiz oldu.
Çeşitli müzelerde (Zeugma Müzesi dahil) ve arkeolojik alanlarda mozaik ile yıllar önce tanışmıştım.
Bursa eğitim, kültür ve sanatına her zaman katkı koyan Orhan Holding’e teşekkür ediyor, Ninecim’de nice sergiler bekliyorum.
Değerli sanatçımız Hülya Vurnal İkizler‘e de başarılarının devamını diliyorum.


