Mimar Sinan ya da Koca Mi’mâr Sinân Ağa ya da doğum adıyla Sinaneddin Yusuf veya Abdulmennan oğlu Sinan. Mimar Sinan, Osmanlı İmparatorluğu‘nun altın çağında üç padişaha (Kanunî Sultan Süleyman, II. Selim, III. Murad) baş mimar olarak hizmet etmiş bir mimar, mühendis ve matematikçidir. Karaman Eyaleti’nde Kayseri‘nin Ağırnas köyünde 1488/1490’da doğar. Devşirme olarak İstanbul’a gelip yeniçeri ordusunda yetişerek Osmanlı mimarisinin zirvesini temsil eden 370’ten fazla eser tasarlar. 17 Temmuz 1588’de (98 veya 100 yaşında) İstanbul’da vefat eder.

Bir taş ustasının oğlu olan Sinan, 1511′de Yavuz Sultan Selim döneminde Yeniçeri Ocağı’na alınır. Teknik eğitim görerek askerî mühendis olur. 1514’te Çaldıran Muhrebesi‘ne, 1517’de ise Ridaniye Muharebesi’ne katıldı. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Belgrad Seferi, Rodos Seferi ve Mohaç Meydan Muhrebesi‘nde görev alır. Bu süreçte önce Yayabaşılığa (Osmanlı ordusunda yaya -piyade- askerlerinin başında bulunan, günümüzdeki piyade albayına veya bölük komutanlığına denk gelen askeri bir rütbedir), ardından Zemberekçibaşılığa (Osmanlı İmparatorluğu döneminde Yeniçeri Ocağı’nda zemberek -kurmalı mekanik tüfek veya mancınık türü silahlar- kullanan askeri birliğin en yüksek rütbeli komutanı veya ustası anlamına gelir) ve son olarak Hasekiliğe (saray/askeri teşkilattaki bazı seçkin görevlilere verilen unvan. Padişaha ait, Padişah dostu) terfi eder. Yeniçeri seferlerine katılarak mimari ve mühendislik bilgisini geliştirir; tahkimatlar, yollar, köprüler ve su kemerleri gibi askerî altyapı projelerinde uzmanlaşır. Yaklaşık elli yaşındayken Osmanlı İmparatorluğu’nun baş mimarlığına atanır. Orduda edindiği teknik deneyimi, görkemli dini yapılar ile çeşitli sivil yapıların inşasında kullanır ve bu görevde Kanunî Sultan Süleyman, II. Selim, III. Murad dönemlerinde yaklaşık elli yıl hizmet verir.

ULUSAL MİMARLIK SERGİSİ VE ÖDÜLLERİ PROGRAMI
TMMOB Mimarlar Odası Genel Merkezi tarafından, Türkiye’de mimarlık mesleğini ve kültürünü geliştirme hedefiyle ilk kurumsal girişim olarak Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri Programı başlatılır. Bu program Mimarlar Odası tarafından ilk kez 1988 yılında, Mimar Sinan’ın 400. ölüm yıldönümü anısına düzenlenir. İki yılda bir gerçekleştirilen programa geçtiğimiz 19 dönemde 2702 eser katılır. Seçkin nitelikleri nedeniyle 169 eser ve 64 kişi veya kuruluş çeşitli dallarda ödüllendirilir.
Özünde bu programda ödüllendirilen; mimarlık tasarımının ardındaki emek, dünya standartlarına ilişkin farkındalık, uygulamaya gösterilen özen, çevreye duyarlılık, tarihsel sürekliliğe yönelik dikkat, popülist eğilimlere karşı duran direnç ve önemli ölçüde yaratıcı çabadır.
Program; yeni ürünlere verilen ödüllerle yalnız güncele ve geleceğe yönelen bir boyutla yetinmemekte, uzun bir birikimi değerlendiren yaşam boyu başarı ödülü ve 2006’dan başlayarak aramızdan ayrılmış olan ustaları anmamıza aracılık eden anma programıyla ülkede mimarlık kültürünün yerleşmesine yönelik değerli bir katkı sağlar.
TMMOB Mimarlar Odası, Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödüllerinin, başarılı genç mimarların ortaya çıkmasına katkıda bulunduğu gibi, Türk mimarların uluslararası tanınırlığına da olanak sağladığını düşünmekte.
Ödül alan yapılar, Ağa Han Mimarlık Ödülü, Avrupa Birliği Mies van der Rohe (20. yy’ın en etkili modern mimarlarından olan Alman asıllı Amerikalı mimar. 27 Mart 1886, Aachen – 17 Ağustos 1969) Çağdaş Mimarlık Ödülleri’nde doğal ödül adayı oluyorlar.
Böylelikle, yurtiçinde ve yurtdışında Türkiye mimarlığını başarıyla temsil eden eser ve mimarların farklı platformlarda tanınırlığı amaçlanıyor. Mimarlık eserinin kamusallığının artırılması, mimarın hak ve sorumluluklarının tanınması ve mesleki pratiğin ayrıntılarının yaygınlaşması süreçleri destekleniyor.
Serginin ilk günü akşamı yapılan törende, ödül alan ürünler ve sahipleri tanıtılarak kendilerine plaket sunuluyor. Ödüllerin maddi karşılığı bulunmamakla beraber, yarışmaya katılan ve ayrıca jüri seçimi ile belirlenen mimarların ürünleri ilk olarak Ankara’da sergileniyor. Bu sergi bir sonraki ödül dönemine kadar, oluşturulan program çerçevesinde yurt içinde ve yurt dışında birçok kente ve etkinliğe taşınıyor.
Sergiye katılan ürünlerin tümü Türkçe ve İngilizce olarak hazırlanan Ulusal Mimarlık Ödülleri Kataloğu ile ulusal ve uluslararası kamuoyuna tanıtılıyor. Katılımcılara ücretsiz olarak gönderilen katalog, UIA üyesi dünya ülkelerindeki meslek örgütlerinin kitaplıklarına, yurt içi ve dışındaki üniversite, araştırma merkezleri ve uzmanlık kitaplıklarına ulaştırılarak çağdaş Türkiye mimarlığının tanıtımına katkıda bulunması amaçlanıyor.
Ödül alan yapıların tescili için T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı’na başvuru yapılarak süreç müellif ile birlikte takip ediliyor. Aynı zamanda, ödül alan yapılara, aldığı ödülün ve mimarının adının yer aldığı bilgi plaketi çakılıyor.
Bu XX. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri, her yıl olduğu gibi Mimar Sinan Büyük Ödülü ve Başarı Ödülleri’nden oluşuyor.
Başarı Ödülleri kendi içinde “Yapı Dalı(Yapı; Yapı-Koruma; Yapı-Çevre (Kamusal Alan Tasarımı)”; Mimari Proje Dalı (Proje; Proje-Koruma; Proje-Çevre (Kamusal Alan Tasarımı)“; “Fikir Sunumu Dalı” ve “Mimarlığa Katkı Dalı” ödüllerini içeriyor.
Bu yılki jüri şu isimlerden oluştu:
“Aygül Ağır, Zafer Akdemir, Ahmet Alataş, Cânâ Bilsel, Doğan Türkkan”
Ayrıca Düzenleme Komitesi’nde ise “Ece Arman İbrahimoğlu, Sibel Baş, Petek Ceyhan Ergül” vardı. Cana Bilsel hoca bu yıl Mimarlar Odası Bursa Şubesi olarak 29’uncusu gerçekleştirilen Yapı Yaşam Kongresinin bilim kurulunda da yer aldı. Bursa ile çok yakın temasta olan çok değerli bir hoca.

ÖDÜL ALANLAR
Büyük Ödüller
Mimar Sinan Büyük Ödülü
Semra Uygur – Özcan Uygur
Anma Programı (2026 – 2028)
Ali Saim Ülgen
Mimarlığa Katkı Dalı Ödülleri
Ömür Bakırer
Celal Abdi Güzer
Mimarlığa Katkı Dalı Seçici Kurul Özel Ödülü
Mücella Yapıcı
Yapı / Proje / Fikir Sunumu Dalları Ödülleri
Yapı Dalı Ödülü
Manisa Kurtuluş Müzesi, Yunusemre – Manisa / Ömer Selçuk Baz
Yapı Dalı Ödülü
Balçova Cemevi, Balçova – İzmir / Nevzat Sayın
Yapı Dalı Ödülü
Türkiye Denizciler Sendikası Yönetim Binası, Kadıköy – İstanbul / Sinan Şerifoğlu, Çetin Ayık, Fadime Kul Taşkın
Yapı / Koruma Dalı Ödülü
Çukurhan: İzmir’de Bir Mimari Mirasın Korunması, Konak – İzmir / Öget Nevin Cöcen Efthymiou
Proje Dalı Ödülü
Podgorica Sosyal Konut Projesi, Podgorica – Karadağ / Aslı Aydın Çağbayır, Emine Derya Ertan Şen, Tuğçe Nur Coşkun
Proje / Koruma Dalı Ödülü
Deyrulzafaran Manastırı Konuk Evi ve Sosyal Tesisleri, Artuklu – Mardin / Şevket Eser Ergün
Fikir Sunumu Dalı Ödülü
Antakya’da Toplum Temelli İyileşme Yaklaşımları / Aslı Aydın Çağbayır
Sessiz Yol – Yeryüzü Üzerine / Mert Uslu, Nilay Özcan Uslu

SERGİ BURSA’DA
Bu yıl XX. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri diğer yıllarda olduğu gibi Bursa’ya da geldi. Sergi 6–20 Temmuz 2026 tarihleri arasında Bursa‘da mimarlık kamuoyu ve kentlilerle buluşacak. Sergi BAOB Üst Kat Fuaye’de izlenebilecek.
ŞİMSEK NE DEDİ?
TMMOB MİMARLAR Odası Bursa Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek, XX. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri‘nin açılışında yaptığı konuşmada, şunları söyledi:
“Bu organizasyon Türkiye mimarlık ortamının en saygın en prestijli mimarlık etkinliklerinden biridir. Ulusal Mimarlık Sergisi ve Ödülleri iki yılda bir düzenlenir. Seçici kurulun değerlendirmesi sonucunda ödüle layık görülen eserler Türkiye’nin farklı kentlerinde sergilenir. Bursa’nın da bu önemli organizasyona ev sahipliği yapmasından memnunluk duyuyoruz.
2026 yılı değerlendirme sürecinde Canâ Bilsel başkanlığındaki seçici kurul tarafından 57 eser incelendi. Yapı, proje ve fikir sunumu dallarında toplam 18 eser ödül adayı olarak belirlendi.”

SON SÖZ
Çocukluğumda hayranlık duyduğum mesleklerden biri de mimarlıktı. Bir mimar olan büyüğümün o 45 derece açılı mimar masası ve gönyeleri hiç gözlerimin önüne gitmez.
Bu yıl yarışmaya başvuranlar arasında Bursa Uludağ Üniversitesi‘nden mezun iki değerli isim Ömer Selçuk Baz (Projesi:Manisa Kurtuluş Müzesi, Yunusemre – Manisa) ve Ali Çalışkan da (Projesi: Scorpios Bodrum, Bodrum – Muğla) vardı. Bunlardan Ömer Selçuk Baz, Yapı Dalı Ödülü‘ nü almaya hak kazandı.
Evet, ben öncelikle TMMOB Mimarlar Odası’nı böyle bir programı 38 yıldır hayata geçirdiği için kutluyorum. Bu çok değerli bir şey.
Sergiye ve sahipliği yapan TMMOB Bursa Şubesi Başkanı Şirin Rodoplu Şimşek ve arkadaşlarına da teşekkür ediyorum.