Dünyanın en büyük 3 savunma sanayi fuarından biri olan Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı IDEF 2025 başladı.
Milli Savunma Bakanlığı ev sahipliğinde, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanlığı destekleriyle, Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı yönetim ve sorumluluğunda ve BTSO‘nun fuarcılık şirketi KFA Fuarcılık AŞ organizatörlüğünde düzenlenen IDEF 2025 fuarı İstanbul Fuar Merkezi‘nde.
Bu yıl İstanbul Fuar Merkezi’nin yanı sıra Atatürk Havalimanı, Ataköy Marina ve WOW Kongre Merkezi olmak üzere 4 lokasyonda etkinliklere ev sahipliği yapan IDEF 2025’e bu yıl 33 ülkeden bakan ve 120’nin üzerinde bakan yardımcısı, genelkurmay başkanı, kuvvet komutanları da katıldı.
44 ülkeden gelen firmaların stant açtığı IDEF 2025’te 400’ün üzerinde uluslararası firma da ürünlerini sergiliyor.
Bursa özelinde Bursa Ticaret ve Sanayi Odası çatısı altında faaliyet gösteren BASDEC kümelenmesi üyeleri 10 şirket ve ayrıca 25 Bursalı şirket de fuarda yerini aldı.

BURKAY İLE SOHBET
BTSO organizasyonu ile IDEF’in ikinci gününde fuarı gezme fırsatımız doğdu. Bu gezi sırasında BTSO Başkanı İbrahim Burkay ile kısa da olsa sohbet imkanımız doğdu. O sohbet sırasında İbrahim Burkay şunları söyledi:
“IDEF fuarı bu yıl 4 ayrı lokasyonda gerçekleşiyor. Dünyadan da önemli bir katılım oluştu. Bin 450 firma fuara katıldı. Bu yoğun katılım fuar tarihinde bir ilk. Dünyadaki en yoğun ziyaretçi sayısına sahip fuarlardan birisi haline geldi. Türk savunma sanayii, 11 milyar doları aşan ihracatla dünya sıralamasında ilk 11’e girdi. 2024 yılında her 100 adet insansız aracın 65’i Türk şirketler tarafından satıldı. Hem balistik hem de uzun menzilli silahlarda büyük yol kat eden Türkiye, savunma sanayii alanında gerçek anlamda söz sahibi konuma geldi.
Bu hedeflere ve sektörün gelişimine baktığımızda hedef bu başarıyı ilk 5’e taşımaktır. Türkiye bu alandaki hedefine hızlı adımlarla ilerlemekte. Biz de Bursa olarak sahip olduğumuz üretim gücümüzü stratejik alanlara adapte etmeyi istiyoruz.
Türkiye’de görüp görebileceğiniz en büyük organizasyon budur. Sektörün akademisyenlerini, profesyonellerini ve kamuyu bir araya getiriyoruz. Fuarda, savunma sanayiindeki tüm yeni akımların paylaşıldığı sunumlar yapılıyor. Fuarda 30’un üzerinde ülkeden savunma bakanı, 127 ülkeden bakan yardımcıları ve genel kurmay başkanları var. Dün burada birçok anlaşma imzalandı. Bugün de ziyaretçileri alıyoruz. Ziyaretçi olarak da sadece bu alanda çalışan profesyonelleri alıyoruz. Bugün çok yoğun geçiyor.

Fuarda yer alan firmalar birçok yeni sözleşme ve iş birliğine imza attı. BTSO stratejik sektörlere dönük kümelenme modeliyle birlikte fuarcılık alanında da güçlü bir kurumsal yapı oluşturdu. KFA Fuarcılık bu vizyonun önemli bir parçası.
Bir şeyi üretmek kadar, onu doğru anlatmak ve doğru platformlarda sunmak da önemli. KFA’yı bu vizyonla kurduk. Türkiye’nin gerçek üreticilerini dünya piyasalarında öne çıkaracak güçlü adımlar atıyoruz.
2013 yılında BTSO’da göreve geldiğimizde Bursa’nın sadece mevcut sanayi gücünü değil, geleceğin stratejik sektörlerindeki yerini de planlamaya başladık. Uzay, havacılık ve savunma bu alanların başında geliyordu. Bu vizyonla BASDEC’i kurduk. Bugün geldiğimiz noktada Bursa, bu dönüşümde merkez şehirlerden biri haline geldi.”

BASDEC KÜMELENMESİ VE DERNEĞİ
İbrahim Burkay başkanlığında 2013 yılında Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) yolculuğuna çıkıldığında, 16 temel projeden birisi de GUHEM (Gökmen Uzay havacılık Merkezi) Projesi’ydi. Bu projenin alt başlıklarından birisi de düzenlenen BTSO Uzay Havacılık ve Savunma Kümelenmesi kısa adıyla BASDEC organizasyonu, 2015 yılında resmi Dernek haline geldi.
2013’te Prof. Dr. Mustafa Hatipoğlu‘nun başkanlığında 13 şirket ile çıkılan yolculukta bugün dernekleşmiş BASDEC bünyesinde 94 şirket bulunuyor. BASDEC bünyesindeki şirketlere şunları sağlıyor:
“Kümelenmede yer alan firmaların iletişimleri ve aralarında iş yapabilmelerini sağlar; MKEK, Aselsan, Roketsan, TAI, TEI gibi yerli ana yükleniciler ile iş yapabilmek için fırsatlar yaratır; Üniversite – Sanayi İşbirlikleri için çalışmalar yapar; Yabancı Havacılık ve Savunma Firmaları ile iş yapabilmek için olanaklar sunar; Savunma Sanayi Müsteşarlığı (SSM) ve Milli Savunma Bakanlığı’nın çalışmalara katılmasına izin verir; Kümelenme Üyelerinin ürün ve sürümleri ile ilgili çalışmaları sunar; Ekonomi Bakanlığı ve BTSO’nun yürüttüğü Uluslararası Rekabetçiliğin Geliştirme Projesinden (UR-GE) yararlanır; Müşterek Üretim, AS 9100 Belgelendirme, Ortak Satın Alma gibi çalışmalar yürütür; Çalıştaylar ve faaliyetler düzenleyerek tanıtımını sağlar.”
Kümelenmeler gelişmiş ülkelerin endüstrideki vazgeçilmezlerindendir. Ama ülkemizde bu konu daha yeterince içselleştirilmemiştir.

BASDEC Başkanı Mustafa Hatipoğlu, IDEF Fuarı‘na dünyanın farklı coğrafyalarından büyük ilginin olduğunu ifade ederek, “Bursa olarak BTSO çatısı altında faaliyet gösteriyoruz. Son yıllarda kümelenmemiz önemli aşamalar kat etti. BTSO öncülüğünde firmalarımızın stratejik sektörlerde varlığını güçlendirmek istiyoruz. Bu noktada İbrahim Burkay başkanımızın desteği bize güç veriyor. Fuarda ilgi oldukça yüksek. Bursa’mızın sektördeki potansiyelini güçlendirmek için BASDEC olarak çalışmalarımızı sürdüreceğiz” dedi.

Literatüre baktığınızda karşınıza çeşitli yazarlara göre kümelenme tanımları çıkar. Onlara göz attığımızda şunları görürüz:
“Crouch et al. (2001, s.163) “Genel manada kümelenme; benzer faaliyetler yürüten firmaların, belirli bir alanda herhangi bir zorunluluk olmaksızın, birbirine yakın kurulma eğilimidir.”
Rosenfeld (1997, s.4) “Kümelenme en basit anlamda, coğrafi yakınlıklarından ve bağımlılıklarından dolayı sinerji yaratabilecek firmaların, istihdam düzeyi her ne kadar yüksek ya da kayda değer olmasa da, yoğunlaşması olarak tanımlanabilir.”
Simmie and Sennett (1999, s. 51) “Yenilikçi küme, genelde tedarik zinciri vasıtasıyla yüksek derecede işbirliği içerisinde olan ve aynı piyasa şartları altında çalışan, çok sayıda, bağlantılı sınai ve/veya hizmet şirketleri olarak tanımlanabilir.
Roelandt and den Hertog (1999, s.9) “Kümeler, birbiriyle katma değer yaratan üretim zinciri içerisinde bağlantılı, güçlü bir şekilde bağımlı olan firmaların (uzmanlaşmış tedarikçiler dahil) ve üreticilerin ağı olarak tanımlanabilir.”
Özetle ağırlıklı olarak tedarik sanayinin, karşılaştığı bazı büyük yatırım gerektiren ortak sorunların çözümünde yapılan işbirliğidir.

FUARDAKİ BURSALILAR
Uluslararası Savunma Sanayii Fuarı IDEF 2025 içinde BASDEC bünyesinde yer alan şu şirketler vardı:
“Milla Otomotiv, B Plas, Stamp Plus, Etka-D, ONS, FTS, Rena Mekatronik, Cadem, Derin Kalıp, Vover Kalıp”
Ayrıca BASDEC dışında yer alan şirketler de şunlardı:
“Mondo Madencilik Sanayi Ticaret Limited Şirketi; Nevpa Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş.; Bursa Uzay Havacılık ve Savunma Kümelenmesi Derneği; Envora Arge Mühendislik Anonim Şirketi¸ Taşıt Dinamiği Kontrol Teknolojileri A.Ş.; Hide&Shot; Coolteam; Ermaksan Makina San. Ve Tic.A.Ş.; Özdisan Elektronik Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.; Birel Tekstil Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi; Comit Mühendislik ve Ticaret Anonim Şirketi; Blf Optik Teknoloji San. A.Ş.; Argevinç- Eurowinch Otomotiv End. Taş. Tic. ve San. Ltd. Şti.; Ultimate Armour Works Otomotiv San. A.S.; Robjet Robotik Otomasyon Su Jeti Sistemleri Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.; Micron Teknik Tekstil Gıda San. Tic. Ltd. Şti.; Erfa Torna Makina San. ve Tic. Ltd. Şti.; Addme.”
SON SÖZ
Evet, IDEF 2025’i izleme fırsatımız doğdu. Ülkenin kaotik gündemi içinde orada gördüğünüz bazı ürünler göğsümüzü kabartıyor, sizi gururlandırıyor. Bunlar arasında Bursa firmalarını da görmek ayrı bir keyif veriyor.
Bu ülke ve bu kente katma değer yaratan herkese teşekkür ve saygıyla.