Dün, Yükseköğretim Kurulu tarafından 2024 yılı akademik verileri üzerinden Araştırma Üniversiteleri listesi açıklandı. Araştırma Üniversiteleri Değerlendirme Toplantısı Yıldız Teknik Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Bursa Uludağ Üniversitesi, bir kez daha Araştırma Üniversitesi statüsünü başarıyla korudu.
Ayrıca, 31 parametrenin 21’inde en çok artış sağlayan Araştırma Üniversitesi olmanın gurur ve mutluluğunu yaşadı.
Bursa Uludağ Üniversitesi AR GE Koordinatörlüğü sosyal medya paylaşımında şunları paylaştı:
“Bu önemli sonuç; Üniversitemizin bilimsel üretim kapasitesinin, uluslararası iş birliklerinin, proje performansının, yayın kalitesinin ve genel akademik ekosisteminin istikrarlı biçimde güçlendiğini gösteren en açık delili olmuştur.
Araştırma kültürünün kurumsal düzeyde desteklenmesi, akademik motivasyonu artıran etkinliklerin hayata geçirilmesi ve akademik verilerin bütünlük içinde yönetilmesi süreçlerinde, Ar-Ge Koordinatörlüğü olarak üstlendiğimiz rolün yanında; özveriyle çalışan akademisyenlerimizin, araştırmacılarımızın ve idari personelimizin ortak emeği büyüktür. Üniversitemizin araştırma misyonunu kararlılıkla sürdürmeye; Bursa’nın ve Türkiye’nin bilimsel, teknolojik ve ekonomik geleceğine değer katmaya devam edeceğiz.
Bu büyük başarıda emeği geçen başta Rektörlük yönetimimiz olmak üzere, tüm akademisyenlerimizi, araştırmacılarımızı, idari personelimizi ve katkı sunan tüm paydaşlarımızı içtenlikle tebrik ediyoruz. Katkılarından dolayı teşekkür ediyoruz.”

ARAŞTIRMA ÜNİVERSİTESİ NEDİR?
Türkiye’de 1990’lı yılların başından itibaren, belirli bir olgunluğa ulaşmış üniversitelerin “özel statülü devlet üniversitesi”ne dönüştürülmesi gündeme gelir. Ama bu girişimlerden sonuç alınamaz.
2015’te altı üniversitenin bir deklarasyon ile oluştuğunu ilan ettiği Türk Araştırma Üniversiteleri Güçbirliği (TAÜG) bu süreci hızlandırır.
Sonuçta 2016’da Türkiye’de araştırma üniversiteleri konusu resmi makamlarca da dile getirilmeye başlanır.
YÖK, önce “Bölgesel Kalkınma Odaklı Misyon Farklılaşması ve İhtisaslaşma Projesi”ni kamuoyuna duyurur, ardından “Araştırma Odaklı Misyon Farklılaşması Programı” kapsamında Araştırma ve Aday Araştırma Üniversiteleri Programını (AÜP) tanıtır. Bu kapsamda, üniversitelerin performanslarının YÖK “İzleme ve Değerlendirme Komisyonu” tarafından belirlenen kriterler çerçevesinde yıllık olarak takip edileceği ve bunun üç boyutta oluşturulan puanlamayla izleneceği duyurulur.
Birinci boyutta “Araştırma kapasitesi” başlığı değerlendirilirken üniversitede bulunan bilimsel yayın sayısı, atıf sayısı, ulusal proje sayısı, ulusal projelerden elde edilen fon tutarı, uluslararası proje fon tutarı, ulusal ve uluslararası patent başvuru sayısı, ulusal patent belge sayısı, uluslararası patent belge sayısı, faydalı model/endüstriyel tasarım belge sayısı, doktora mezun sayısı ve doktora öğrenci sayısı göz önüne alınır.
İkinci boyutta “Araştırma kalitesi” başlığı değerlendirilirken belirli kriterlere uyan bilimsel yayın oranı, belirli dilime giren bilimsel yayın oranı, ulusal bilim ödülü sayısı, öğretim üyesi firma sayısı, öğrenci/mezun firma sayısı, YÖK 100/2000 Doktora Burs Programı öğrenci sayısı, TÜBİTAK 2244 Sanayi Doktora Programı öğrenci sayısı, TÜBİTAK 1004 Teknoloji Platformu Projesi kapsamında alınan fon tutarı, bilimsel yayınların açık erişim yüzdesi, tezlerin açık erişim yüzdesi, dünya akademik genel başarı sıralamalarında ilk 500’e giren sayısı ve akredite edilmiş program sayısı değerlendirilir.
Üçüncü boyutta “Etkileşim ve işbirliği” başlığı değerlendirilirken üniversite-üniversite işbirlikli yayın oranı, üniversite-sanayi işbirlikli yayın oranı, uluslararası işbirlikli yayın oranı, üniversite-sanayi işbirlikli patent belge sayısı, uluslararası işbirlikli patent belge sayısı, kamu fonları kapsamında üniversite-sanayi işbirlikli ar-ge ve yenilik projelerinden alınan fon tutarının ilgili proje sayısına oranı, kontratlı üniversite-sanayi işbirlikli ar-ge ve yenilik projelerinden alınan fon tutarının ilgili proje sayısına oranı, uluslararası öğrenci oranı, uluslararası öğretim üyesi oranı ve dolaşımdaki öğretim üyesi/öğrenci sayısına bakılır.
Sonuçta bu kriterlere uygun 20 üniversite 2017 yılında tespit edilir. Bunların arasına Bursa Uludağ Üniversitesi de girer.
13 Aralık 2021’de programda yer alan üniversiteler 20 devlet üniversitesi olarak tekrar güncellenir. İlk kez programa üç vakıf üniversitesi dahil edilir. Asli-yedek üniversite ayrımı kaldırılır ve yerine performansa göre belirlenen A1, A2, A3 sınıflandırılması getirilir.
A1, en üst düzey araştırma performansı gösteren üniversiteler; A2, üst düzey araştırma performansı gösteren üniversiteler, A3, orta düzey araştırma performansı gösteren üniversitelerdir.

BUÜ AR GE KOORDİNATÖRLÜĞÜ
Bundan yaklaşık 2 yıl önce Bursa Uludağ Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ferudun Yılmaz döneminde BUÜ Ar Ge Koordinatörlüğü kurulur. Bu koodinatörlüğün başında Prof. Dr. Esra Karaca vardır.
İki yıl içinde koordinatörlük şu çalışmaları yapar:
Büyük Veri Ofisi Kurulumu: Koordinatörlük bünyesinde kurulan bu ofis ile akademik verilerin düzenli girişi ve izlenmesi için bir veri portalı oluşturulur.
Uluslararası Sıralama Takibi: THE, QS, ARWU gibi platformlara veri girişleri yapılarak sonuçlar analiz edilir.
YÖK ve TÜBİTAK Ziyaretleri: Üniversite verilerinin karşılaştırılması ve strateji geliştirilmesi için ilgili daire başkanlıklarına ziyaretler gerçekleştirilir.
Uludağ Tematik Kahve Günleri: Her ay Üniversite içinde disiplinler arası araştırma kültürünü güçlendiren, farklı disiplinlerden araştırmacıların (yapay zekâ, yeşil dönüşüm vb.) bir araya gelerek iş birliği ağları kurmasını sağlayan aylık etkinlikler düzenlenir.
Başarılı Akademisyenlerin Rektör ile Buluşması: Her ay Q1 yayın yapan, dış kaynaklı bir projesi onaylanan veya patent alan akademisyenlerin Rektör tarafından tebrik edildiği, motivasyon artırıcı aylık toplantılar yapılır.
Webinar Serileri: Akademisyenlere faydalı araç ve yazılımların tanıtıldığı aylık online eğitimler düzenlenir.
Proje Okuma Etkinlikleri: TÜBİTAK 1001 projeleri için taslakların deneyimli araştırmacılarca değerlendirildiği etkinlikler yapılır.
Eğitimler: Lisans ve önlisans öğrencilerine yönelik TÜBİTAK 2209 projesi yazma eğitimi verilir. Ufuk Avrupa (Horizon Europe) proje yazma eğitimleri verilmiş, BEBKA desteğiyle 23 akademisyene özel eğitim sağlanır.
Akademik Performans Ödül Töreni: Akademisyenlerin yıllık performanslarının değerlendirilip ödüllendirildiği törenler düzenlenir. Ar-Ge Koordinatörlüğü, APSİS üzerinden tüm akademik personelin yıllık akademik performansını nicel olarak izleyen bir yapı kurulur. Bu sistem, araştırma kalite göstergelerindeki artışın doğrudan takip edilmesini sağlar.

AR GE KOORDİNATÖRLÜĞÜ ÇALIŞMALARI NE GETİRDİ?
2023 ve 2024 yılları arasında üniversitenin performansında “nitelikli bir büyüme” yaşanır. Ar-Ge Koordinatörlüğü, 2023 yılından itibaren Bursa Uludağ Üniversitesi’nin araştırma ekosisteminde bütüncül bir dönüşüm başlatılır, bu dönüşüm 31 YÖK performans göstergesinin 23’ünde artış ile sonuçlanır.
Bilimsel Yayın Sayısı: 2023 yılında 795 olan yayın sayısı, 2024 yılında 951’e yükselerek %20 oranında artış gösterir.
Ulusal Proje Sayısı: 2023 yılında 80 olan dış kaynaklı ulusal proje sayısı, 2024 yılında 135’e yükselir. Bu, yaklaşık 2 katlık bir artışı ifade eder.
Ulusal Proje Fon Tutarı: 2023 yılında 12.5 Milyon TL seviyesinde olan fon tutarı, 2024 yılında 48.9 Milyon TL’ye ulaşarak 4 katına çıkar.
Uluslararası Proje Fon Tutarı: 2022 yılında 479 Bin TL, 2023’te 2.3 Milyon TL iken, 2024’te 26.3 Milyon TL seviyesine ulaşarak 10 kattan fazla artış gösterir.
Q1 Yayın Sayısı: 2023 yılına kıyasla 2024 yılında en kaliteli dergilerde (Q1) yayınlanan makale sayısında %51 oranında rekor bir artış sağlanır.
Açık Erişim Oranı: Yayınların açık erişim yüzdesi yaklaşık %10 artarak 23 Araştırma Üniversitesi ve 6 Aday Üniversite arasından üniversiteyi bu alanda 6. sıraya taşır.
Ulusal Patent Başvuru Sayısı: 2023 yılına kıyasla 2024 yılında Ulusal Patent Başvuru Sayısında %30 artış sağlanır.
Ulusal Patent Belge Sayısı: 2023 yılına kıyasla 2024 yılında Ulusal Patent Belge Sayısında %61 artış sağlanır.
Faydalı Model/Tasarım Belge Sayısı: 2023 yılına kıyasla 2024 yılında Faydalı Model/Tasarım Belge Sayısında %20 artış sağlanır.
2020’den sonra ilk defa 1 adet uluslararası patent belgesi alınır.
Üniversite-Sanayi İş Birliği Yayınları: 2023 yılında 6 olan yayın sayısı, 2024 yılında 16’ya yükselerek %167 oranında artış kaydeder.
Uluslararası İş Birliği Yayınları: 161’den 201’e yükselerek %25 artış sağlanır.

SON SÖZ
Bursa Uludağ Üniversitesi’nin Türkiye’deki 20 devlet, 3 vakıf üniversitesinden oluşan sıralamanın/ligin içinde olması değerlidir.
Bu konular iklim konularıdır. Tepe yöneticinin -burada rektör oluyor- öncelikleri ve vizyonu yaratılacak iklimin olmazsa olmazıdır. Dünyada kalite hareketinin kurucularından Dr. Edward Deming şöyle der:
“Şişenin en dar yeri ağzıdır.”
Eğer iş sahibi veya en tepe yöneticisi içselleştirmemişse olmaz.
Ben burada öncelikle Bursa Uludağ Üniversitesi’ni kutluyorum. Böyle bir iklimin oluşmasını ve sürdürülebilirliğini sağlayan BUÜ Rektörü de Prof. Dr. Ferudun Yılmaz’a teşekkür ediyorum.
Bursa’nın her alanda başarı öykülerine ihtiyacı var. Bu öyküleri yazan veya yazacak olanlara teşekkürler.