Tus şehrine bağlı Taberan’ın Baj (Baz) köyünde 940’da ünlü Fars şairi Firdevsi doğar. Yazdığı en büyük eser Şehnâme(Şahnâme) adını taşır. Bu eser eski İran efsaneleri üzerine kurulu manzum bir destandır. İran edebiyatının en büyük eserlerinden biri olarak kabul edilir. 977 ile 1010 yılları arasında yazılır. 60.000 beyit civarında hacme sahiptir. Tek şair tarafından yazılan en uzun epik şiirlerdendir.
Avesta, eski Orta Doğu inancı olan Zerdüstlüğün kutsal kitabıdır. Bu inancın kurucusu Zerdüşt‘ün yazdığı Gatalar denen dörtlükler Avesta‘da toplanır.
Turan adına ilk kez Avesta ve Firdevsi‘nin Şehname eserinde rastlanır. Tarihî İran-Turan savaşlarında Efrasiyab‘dan(Afrāsiab) da Turan imparatoru diye bahsedilir.
Şehnâme, tarih öncesi zamanlardan başlayıp Sasani İmparatorluğu sonuna dek tüm eski İran krallarını inceler. Bunlar; Keyûmers (Orta Farsça:Kayômart), Hōşeng, Tahmürâs, Cemşid, Zahhak, Feridūn, Menüçehr, Key Kubad, Key Kâvus, Key Hüsrev, Bahman, Dara (III:Darius), Iskandar (Büyük İskender), I. Ardeşir, I. Şapur, I.Hürmüz, V.Behram, I. Hüsrev, III. Yezdigirt gibi krallardır. Ana tema Zabulistan prensi efsanevi kahramanı Rostam (Rüstem), Esfandiār (Gostasp’ın oğlu) ve Afrāsiab (Efresiyap aslında gerçek bir tarihi kişilik olan Alper Tunga-Alp Er Tonga-dır) gibi kahramanları içerir.
Turan , Orta Asya’da tarihi bir bölgedir. Terim İran kökenlidir ve belirli bir tarih öncesi insan yerleşimine, tarihi bir coğrafi bölgeye veya bir kültüre atıfta bulunur. İlk Turanlılar, İran Hükümdarı Feridun‘un (Thraetona) oğlu Tur‘un (veya Tûrac) soyundan gelen İranlı bir kabile olduğu bazı kaynaklarda vardır.
Turan sözü XIX. asırdan itibaren aynı zamanda ideoloji yönüne çevrilir. Bu ideoloji Türk tarihinde siyasi, askeri ve kültürel sahalarda kendi tesirini gösterir. Turan‘da Türklerin atası olan “Alp Er Tonga” adlı önder dünyaya gelir. 6. yüzyıldan itibaren Turan sözcüğü – Türklerin (veya Turk ya da Tur halkının) mekan tuttuğu ülke anlamında kullanılır. (Yusuf Balasagun’un eserinde geçer.) Mahmud bin Vali‘nin eserlerinde Tanrı dağı dolayına Turan adı verilir. Bu Arap (veya İranlı) yazarın eserine göre Turan‘da Türkler yaşar.
BUDAPEŞTE’DE TURAN KURULTAYI
2008’den beri yapılan Geleneksel Turan Kurultayı, Yunus Emre Enstitüsü “Gelin Tanış Olalım” sözü ile 12/13/14 Ağustos tarihleri arasından Budapeşte’de gerçekleştirildi. Macar Turan Vakfı da etkinliğin organizasyonundaydı.
Turan Kurultayı’nda Türk soyundan gelen Macar, Azeri, Avar, Başkurt, Bulgar, Balkar, Buryat, Çuvaş, Gagavuz, Kabardino, Karaçay, Karakalpak, Kazak, Kırgız, Kumuk, Moğol, Nogay, Oğuz, Özbek, Tatar, Tuva, Türkmen, Uygur ve Yakut boyları bir araya geldi.
Kurultay öncesi kurultaya kalabalık bir grupla katılan Bursa Büyükşehir Belediyesi Bursa’nın tanıtımına yönelik bir etkinlik düzenledi ve Bursa tanıtımına yönelik diğer etkinlikler de kurultay boyunca devam etti.
Etkinlikte İznik 4. Göçebe Oyunları tanıtım filmi de gösterildi. Bu etkinliğin açılışında Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Alinur Aktaş, Yunus Emre Enstitüsü Başkan Yardımcısı Abdullah Kutalmış Yalçın, TÜRKSOY Genel Sekreteri Sultan Raev, Türk Devletleri Teşkilatı Genel Sekreter Yardımcısı Ömer Kocaman da birer konuşma yaptı.
Ayrıca Bursa Büyükşehir Belediyesi halk oyunları ve dans ekipleri yöremize ait dansları sergiledi ve Bursa Gastronomi Derneği de Bursa yemekleri ile ilgili bir sunum yaptı.
Üç süren kurultay Budapeşte’ye 1 saatlik uzaklıktaki Bugaç bölgesindeki açık alanda düzenlendi. Orada Bursa Büyükşehir Belediyesi bir çadır da kurdu.
Kurultaya katılanlar arasında İYİ Parti Grup Başkanı ve Bursa Milletvekili Prof.Dr. İsmail Tatlıoğlu ve İYİ Parti Genel Başkan Yrd.( Dış Türkler ve akraba toplulukları başkanı) Rıdvan Uz da vardı. Ayrıca Tahsin Bulut da kendi olanakları ile oradaydı.
SON SÖZ
Bursa’nın tanıtımına yönelik etkinlikler için Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne teşekkürler. Bu kent bizim. Doğduğumuz, doyduğumuz, okuduğumuz boyutları ile hepimizin.
