Bursa sanayi ve iş dünyasının gönüllü lokomotif STK’sı BUSİAD Buğra Küçükkayalar döneminde farklı bir yönetim anlayışı ile yaptığı çalışmalarla Bursa’yı ilgilendiren sorunların tespiti yanında onların çözüm önerilerini ortaya koyan ve uzun çalışmalar ve emek gerektiren bir tarz sergiliyor.
Bursa Sanayicileri ve İş insanları Derneği (BUSİAD) son 4 yılda, önce 2040 sonrasında 2050 yılı olarak revize edilen 1/100.000’lik Bursa Çevre Düzeni Planı’na aktif olarak katkı koymaya çalıştı. Yerel Seçimlerin ardından 17 ilçe ve Bursa Büyükşehir Belediye Başkanını ziyaret ederek bunu onlarla paylaştı ve ziyaret izlemini de raporlaştırdı. BUSİAD Tarım ve Gıda Değerlendirme Raporu hazırladı. İş yerleri için Afet rehberi hazırladı. Ayrıca Bursa Vizyonu noktasında “Sanayi, Tarım ve Turizm ile Gelişen Bursa” vizyonunu paylaştı. Ve başka birçok çalışma yaptı. Son olarak da karşımıza Nilüfer Çayı’na odaklanan “Herkesin Bildiği Sır“ başlıklı bir rapor ile çıktı.
Bu rapor BUSİAD Yeşil Bursa Çalışma Grubu tarafından hazırlandı. Cuma günü Podyum Davet’te rapor basınla paylaşıldı. Açılışta BUSİAD Başkanı Buğra Küçükkayalar ve ardından BUSİAD Yönetim Kurulu Üyesi ve Yeşil Bursa Çalışma Grubu Başkanı Hüsamettin Çoban konuştu.
BUSİAD YEŞİL BURSA ÇALIŞMA GRUBU
BUSİAD bünyesinde 12 alanda faaliyet gösteren komiteler var. Ayrıca 10 çalışma veya uzmanlık grubu bulunuyor. Bunlardan bir tanesi Yeşil Bursa Çalışma Grubu. Bu grup Nilüfer Çayı konusunda “Herkesin Bildiği Sır” başlıklı bir rapor oluşturdu.
BUSİAD Yeşil Bursa Çalışma Grubu Hüsamettin Çoban başkanlığından şu isimlerden oluşuyor:
“Hüsamettin Çoban, Ergun Hadi Türkay, Erdem Saker, Doç. Dr. Efsun Dindar, Doç. Dr. Ahmet Aygün, Füsun Uyanık, İsmail Önol, Nagihan Çevik, Çiğdem Yazgan Yiğit.”
Bilindiği gibi Nilüfer Çayı adını Bursa‘yı 1326’da fetheden Sultan Orhan‘ın eşi ve I. Murad‘ın annesi Nilüfer Hatun‘dan alır. Osmanlı Devleti’nde yabancı eşlerden ilki aynı zamanda ilk yabancı kökenli sultandır. Rum asıllıdır ve Bilecik Tekfuru‘nun kızıdır. Asıl adı Holofira‘dır. Faslı gezgin İbn Battuta, İznik’te bizzat kendisi ile görüştüğünü Nilüfer Hatun‘un huzuruna kabul edildiğinde onu Beylûn Hatun olarak seyyahatnamesine kaydeder. Orhan Gazi‘nin Baş hâtunudur. Nilüfer deresi üzerine Nilüfer Hatun tarafından yaptırılan Nilüfer Köprüsü de Osmanlı’nın ilk köprüsüdür.
BUSİAD BAŞKANI BUĞRA KÜÇÜKKAYALAR NE DEDİ?
Bursa Sanayicileri ve İş insanları Derneği (BUSİAD) Yönetim Kurulu Başkanı Buğra Küçükkayalar, Bursa’nın aort damarı olan Nilüfer Çayı’nın yüzde 99 oranında tıkandığını ifade ederek, Özetle şu konulara değindi:
“Nilüfer Çayı’nda artık su ve oksijen yok denecek kadar az. Yani aort damarımız yüzde 99 tıkanmış durumda. Acil önlem alınmaz, aort damarı temizlenmezse, çok da uzak olmayan bir süre içinde Bursa terk edilen bir kente dönebilir.
Doğduğu noktadan şehre ulaşana kadarki bölümündeki temizliğiyle, bizlerin su ihtiyacını karşılayan en önemli kaynak olan Nilüfer Çayı’nın, şehre ulaştıktan sonraki kirlenmesi aslında salt bir su kaynağının kirlenmesinin ötesinde sonuçlar doğuruyor. Suların buharlaşıp yüksek kesimlerde kar ve yağmur olarak tekrar yeryüzüne inişini ifade eden hidrolojik döngünün giderek olanaksızlaşmasına ve Bursa’nın yaşanamaz bir kent olmasına doğru hızla koşuyoruz.
Son su kesintileri de aslında küresel ısınmanın da etkisiyle Bursa için acil eylem planının gündeme gelmesi gerektiğini de ortaya koymuştur.
Nilüfer Çayı ne kadar Bursa’ya hayat vermişse, Bursalılar onun hayatını o kadar kısaltmıştır. Nilüfer Çayı’nın kirliliği herkesin bildiği ancak görmezden geldiği bir konu durumundadır. Yani ‘Herkesin Bildiği Sır’dır. BUSİAD olarak bu çalışma ile ‘Herkesin Bildiği Sırla’ yüzleşmek, sorumluları harekete geçirmek, projeler üretme ve projelerin yerine getirilmesinde destek olmayı amaçlamaktayız.
“Bu kirlilikte Bursa’da yaşayan herkesin sorumluluğu bulunmaktadır. Yerleşim yerleri, tarımsal faaliyetler ve sanayi en önemli kirleticiler olarak görülmektedir. Hepimiz kirletici bir etkeniz, çözüm yolu bulmak da hepimizin görevidir.
Zaman; kimin kirlettiği ya da ne kadar kirlettiğinin konuşulacağı zamanı çoktan geçmiştir. Zaman; sorunları açık yüreklilikle ve şeffaf bir şekilde ortaya koyma, çözüm yollarını ortaklaşa belirleyip, tüm Bursa paydaşları olarak, konuya top yekûn eğilme, hem yerel hem ülke hem de küresel finansal kaynakları kullanarak Nilüfer Çayı’mızın kirlilik sorununu kökünden çözme zamanıdır.
Tertemiz akan Nilüfer Çayı’nı görene kadar çalışmalarımız hep birlikte, azimle devam etmelidir.”
HÜSAMETTİN ÇOBAN NELER SÖYLEDİ?
Yeşil Bursa Çalışma Grubu Başkanı ve ÇEDFEM Çevre Analizleri Şirketi sahibi Hüsamettin Çoban ise rapor ile ilgili şu değerlendirmeleri yaptı:
“Nilüfer Çayı, yalnızca doğal bir su kaynağı değil; aynı zamanda şehrin sosyal ve kültürel yaşamının şekillenmesinde de önemli bir rol oynamıştır. Bursa’nın yerleşim alanları, çayın sağladığı su kaynakları ve verimli topraklar sayesinde gelişmiştir. Nilüfer Çayı, Bursa’nın tarihi gelişiminde, tarımsal üretiminde, sanayi üretiminde ve ekosisteminin korunmasında merkezi bir rol oynar. Bursa’nın sürdürülebilirliği ve yaşam kalitesi, Nilüfer Çayı’nın korunması ile doğrudan ilişkilidir.
Nilüfer Çayı üzerindeki baskıları, tarımsal, sanayi, yerleşim, hidrojeolojik ve imar baskıları olarak beşe ayırabiliriz. Çay’ın kirlenme nedenlerini de ‘Hidrojeolojik yapının değişmesi, yerleşim alanlarından kaynaklanan kirlilik, tarımsal kirlilik ve endüstriyel kirlilik’ olarak sınıflandırabiliriz.
Nilüfer Çayı üzerinde 3 noktadan aldığımız numunelerin laboratuvar sonuçlarını da değerlendirdiğimizde, Nilüfer Çayı’nda oksijenin yok denecek düzeyde olduğunu, Marmara Denizi’nde yaşanan müsilajda etkisinin önemli olduğunu, içinden geçtiği toprağı zehirlediğini, yer altı sularının kirlendiğini, etrafında sosyal yaşamın oluşmasını engellediğini, halk sağlığına olumsuz etkileri olduğunu ve bu çaydan sulanan besinlerin sağlığa olumsuz etkileri olacağını söyleyebiliriz.
Bu gerçekler ışığında BUSİAD’ın detaylı çözüm önerilerini de şu ana başlıklarda sıralayabiliriz:
Nilüfer Çayı Komisyonu Kurulması, Kirlilik Kaynaklarının Envanterinin Çıkarılması, Fiziksel Temizlik ve Restorasyon, Nilüfer Çayı Su Kalitesinin İyileştirilmesi, Ekolojik Rehabilitasyon, Halk Katılımı ve Bilinçlendirme, Düzenli İzleme ve Raporlama, Yerel Yönetimlere ve İşletmelere Destek.
Su şehri olarak görülen Bursa’nın bu ve benzeri önerilerle bir çözüm üretmemesi halinde Bursa’nın yaşanılması zor bir kente döneceği aşikardır. Başta tekstil olmak üzere suya ihtiyaç duyan sanayi varlığını sürdürmekte zorlanacak, ana sanayilerin de bu gerçekleri gördüğünü ve tedarik zincirini Bursa’dan çıkaracağını düşünmekteyiz.”
SON SÖZ
STK’lar gelişmiş ve gelişmekte olan ekonomilerde değerlidir. İçinde yaşadıkları topluma, ülkeye değer katarlar. Kuşkusuz hepsi bu fonksiyonu yerine getirmez. Çoğu salt üyelerinin pastadan alacağı payı büyütmeye çalışırken, bazıları da bunun yerine o pastayı büyütmeye çalışır.
Bunları hepsinin dışında STK’lar zaman zaman başlarındaki insanların(başkanlarının) kişisel amaçları ve hedefleri noktasında basamak olarak da kullanılan yerlerdir.
BUSİAD kuruluş felsefesi ve vizyonu olarak hep içinde yaşadığı topluma katkı koymaya, deyim yerindeyse o pastayı büyütmeye odaklanmış, bu kentin sanayi ve iş dünyasını temsil eden en büyük (üyelerinin fabrika sayısı, istihdamı, ihracatı ve yarattığı katma değer açısından) gönüllü STK’sıdır.
Bugüne kadar bu değerli kuruluşun başına gelen başkanların hiçbiri bulundukları noktayı şahsi veya kurumsal çıkarları için basamak olarak kullanmamıştır.
Evet, bu noktada BUSİAD’ın mevcut başkanı Buğra Küçükkayalar da çalışma arkadaşları ile birlikte içinde yaşadıkları topluma ve kente katma değer yaratmaya çalışan projelerle BUSİAD’a en etkin dönemlerinden birini yaşatmaktadır.
Bunlar raporlaştırılıp, kayıt altına alınıp, paylaşılınca da bu değerler daha da somutlaşmaktadır.
Ben bu noktada BUSİAD Başkanı Buğra Küçükkayalar özelinde tüm BUSİAD yönetimine, profesyonellerine, BUSİAD komiteleri, çalışma ve uzmanlık gruplarına gönüllü katkı koyan iş sahipleri, profesyoneller ve akademisyenlere teşekkür ediyorum.
BUSİAD’a başarılar dilerken, Nilüfer Çayı için hazırlanan Herkesin Bildiği Sır raporunun linkini de ilgi duyanlar için paylaşıyorum.
HERKESİN BİLDİĞİ SIR LİNKİ:


