1995 yılıydı. Rahmetli Mümin Gençoğlu’nun sahibi olduğu Hakimiyet Gazetesi’ni Haber Gazetesi’ne dönüştürme yıllarıydı. Gazetenin başında Kemal Sulaoğlu vardı. Eylül ayında bir gün rahmetli Kemal Sulaoğlu çağırdı. Odasında yanlış anımsamıyorsam, Mümin Ceyhan, Korhan Durusoy ve Nejat Vardar vardı. Temmuz sonunda Çağdaş Eğitim Kooperatifi kurulmuş, bize onu anlatıyorlardı. O dönemler yapı kooperatifleri salgın halindeydi. Bazı büyüklerimiz öyle algıladılar. Ama sonrasında özünde bir sosyal kooperatifçilik modeli olduğunu öğrendik. O anda ben ve sevgili Levent Gencelli orada üye olduk.
Çağdaş Eğitim Kooperatifi ile tanışıklığım böyle başladı.
Tüm başkanların dönemlerine tanıklık ettik. Bizde üstümüze düşeni yapmaya çalıştık. Eşim Prof. Dr. Füsun Öztürk Kuter uzun yıllar yönetimde yer aldı. Ali Arabacı, Buğra Küçükkayalar ve Prof. Dr. Müfit Parlak dönemlerinde çalıştı.
Bizde ucundan köşesinden katkı koymaya çalıştık. Gönüllü olarak ÇEK’in 15. yıl kitabını yazdık. Yaklaşık 7 yıl Çağdaş Bakış Dergisi’ni kooperatifi hiçbir mali külfet getirmeden yayına hazırlayıp, bastırıp teslim ettik. Bu arada da Halil Güleç ile ÇEK’in tanışmasına vesile olup, ÇEK 3 Mart Halil Güleç Fen Lisesi’nin doğmasına küçük bir katkı koyduk. Misyonumuzun dolduğunu düşündüğümüz zamanda yollarımızı ayırdık.
Bir süredir yazarak çizerek anlatmaya çalışıyoruz.
ÇAĞDAŞ EĞİTİM KOOPERATİFİ
Toplumumuzun köklerinde belki de dünyadaki ilk kooperatif örnekleri olarak kabul edilebilecek 1600’lü yıllardaki Ahilik sistemi içindeki Esnaf Sandıkları vardır…
Dünyaya göz attığımızda İngiltere’de 1800 yılında “İngiliz Sosyalist Hareketi”nin babası kabul edilen ütopist sosyalist Robert Owen Owen, New Lanark başta olmak üzere kurduğu kooperatiflerle çalışanların iş koşullarını düzeltmeyi amaçladı…
21 Aralık 1844’te Rochdale Haksever Öncüleri, 28 işçinin 4 ay uğraşarak adam başına toplayabildiği 1’er İngiliz lirası ile, toplam 28 sterlin sermaye ile kurulmuş, çağdaş kooperatiflerin başarılı ilk örneği olarak kabul edilir.
Çağdaş kooperatifçiliğin ülkemizdeki ilk uygulamasının, 1863 yılında Niş Valisi Mithat Paşa tarafından kurulan “memleket sandıkları” ile (tarım kredi kooperatifçiliği benzeri bir yapı) başladığı kabul edilir. Ancak, kooperatifçiliğimizde ilk esaslı gelişme Cumhuriyet dönemine rastlamaktadır. Bu dönemde bizzat Atatürk tarafından İsmet İnönü ve Fevzi Çakmak’ın da üyesi olduğu “Ankara Memurlar Tüketim Kooperatifi” 1925 yılında kurulur.
1931 yılında ülkemizde Türk Kooperatifçilik Kurumu kurulur.
Evet, ülkemizdeki sosyal kooperatifçilik modeline (temelde kooperatifçilik üyelerine, ortaklarına katma değer sağlar, burada sosyal kooperatifçilik ise ilgi alanındaki toplumun bir yarasını iyileştirmeye çalışır) ilk örneklerinden biri Bursa’da kurulan çağdaş eğitim kooperatifidir. Bu yapı geçmişin imece mantığı ile şekillenmiştir.
ÇEK 30 YAŞINDA
Çağdaş Eğitim Kooperatifi 30. yaş kutlaması cuma günü Almira Otel’de gerçekleşti. Geceye Bursa Büyükşehir Belediye Genel Sekreter Yardımcısı Mehmet Yıldız, Osmangazi Belediye Başkanı Erkan Aydın, Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, CHP Bursa Milletvekili Hasan Öztürk de katıldı.
Gecede ayrıca Milli Eğitim ve Milli Savunma eski Bakanı Turhan Tayan, Halil Güleç, Şerif Arı, eski rektör Prof. Dr. Mustafa Yurtkuran, İlker Oral, Prof. Dr. Ali Ceylan, Coşkun İrfan gibi isimlerde vardı.
Gece Doç.Dr. İbrahim Öztahtalı’nın “Geçmişten geleceğe umudu yeşerten 30 yıl sunumuyla” başladı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ardından ÇEK Yönetim Kurulu Başkanı Nihan Alpay bir konuşma yaptı.
Sonbrasında aynı zamanda bir eğitimci olan Bursa Büyükşehir Belediye Genel Sekreter Yardımcısı Mehmet Yıldız bir konuşma yaptı.
ÇEK Tanıtım filmi gösteriminden sonra teşekkür plaketleri takdim edildi. Ayrıca ÇEK Kır Çüçekleri projesi içinde yetişen sanatçı Ceylin Akyıldız’ın keman gösterisi ve Blu Notte orkestrası ile gece devam etti.
ÇEK BAŞKANI NİHAN ALPAY NE DEDİ?
Çağdaş Eğitim Kooperatifi Başkanı Nihan Alpay 30. Yıl yemeğinde yaptığı konuşmada şunları söyledi:
“Cumhuriyetimizin 102. yılını büyük bir coşkuyla, gururla ve heyecanla kutladığımız bugünlerde, Çağdaş Eğitim Kooperatifinin de 30. yılını hep birlikte kutlamak için bu akşam bir aradayız. Hepiniz hoşgeldiniz.
30 yıl önceki heyecanla buluşarak, o yıllarda kurulan büyük hayallerin gerçeğe dönüştüğüne tanık olmanın mutluluğunu yaşıyoruz.
Anaokulumuz, ilkokul – orta okulumuz ve liselerimizle binlerce öğrencinin kaliteli eğitim almasını sağladık. Yurtlarımızla da nitelikli barınma imkanları sunarak gençlerimizi geleceğe hazırladık.
Bugüne dek, Cumhuriyetimizin aydınlık yolunda, nitelikli eğitim, eğitimde fırsat eşitliği için inançla yürüdük. Bugün geldiğimiz noktada ortaya koyduğumuz tablo, hepimizin ortak emeğinin ve dayanışmasının sonucu. Önümüzde daha çağdaş ve daha güçlü bir eğitim sistemi için uzun bir yol olduğunun farkındayız.
2002 yılından bu yana büyük bir heyecanla sürdürdüğümüz ‘Kır Çiçekleri Okusun Diye’” projemizle yüzlerce öğrencinin hayatına dokunduk.
Şimdi bu köklü projemizin ışığını bir adım daha ileri taşıyor, yeni bir hikâye yazıyoruz:
‘Tam Bursluluk Programı.’ Bu programla, başarıya inanan gençlerimize barınma ve beslenme desteğiyle birlikte, Fen Lisemizde 4 yıl boyunca nitelikli ücretsiz eğitim başta olmak üzere onların tüm ihtiyaçlarının karşılandığı bir eğitim hayatı sunuyoruz. Çünkü biliyoruz ki, fırsat eşitliği olmadan, nitelikli eğitimden ve ilerlemeden söz etmek mümkün değil.
Elbette, bu büyük hikâyeyi bizden önce yazmaya başlayan ÇEK kurucularımıza, önceki dönem başkanlarımıza, Yönetim ve Denetim Kurulu üyelerimize, Danışma Kurulu üyelerimize, profesyonel kadrolarımıza, ortaklarımıza ve gönüllülerimize sonsuz teşekkür ediyorum. Bugün hayata geçirdiğimiz her çalışmanın temelinde onların emeği ve vizyonu yer alıyor. Gelecekte hayat bulacak tüm çalışmalar da bu sağlam temel üzerine inşa edilmeye devam edecek.
Aralık ayında açılışını yapacağımız ÇEK Spor Salonumuzla hem öğrencilerimize hem de kurumumuza yeni bir soluk kazandıracağız. Bu salon, sadece bir spor alanı değil; aynı zamanda yeni burslara, yeni fırsatlara, yeni umutlara kaynak olacak bir yaşam alanı olarak filizlendi. Bugüne dek hayal ettiğimiz her projeyi, siz değerli ortaklarımızın, bağışçılarımızın ve gönüllülerimizin desteğiyle gerçeğe dönüştürdük. İmece kültürüyle yükselen her tuğla, sadece bir yapı inşa etmiyor; aynı zamanda umut, fırsat ve eşitlik dolu bir geleceğin temellerini atıyor. ÇEK Ailesi’nin siz değerli destekçilerini çocuklarımızın başarı dolu bir geleceğe uzanmasına katkı sağlayacak bu anlamlı projenin bir parçası olmaya ve spor salonu inşaatımıza katkıda bulunmaya davet ediyoruz.
Saygıdeğer konuklarımız,
Eğitim sistemimizin her geçen gün şartları biraz daha zorlaşan bir sınavdan geçtiğine hepimiz tanık oluyoruz. Devlet okullarımızda yaşanan kaliteli ve nitelikli eğitim sorunu, eşitsizlik gerçeğiyle birleşince, sorunlar içinden çıkılmaz bir hal alıyor. Okulların fiziki koşullarındaki eksikliklerin yanı sıra, öğrencilerin başta temizlik ve ücretsiz yemek gibi en temel ihtiyaçlarının dahi karşılanamadığı sıkça kamuoyuna yansıyor. Buna bir de ağır ekonomik şartlar eklenince hem aileler hem çocuklar büyük baskı altında kalıyor. Oysa bu çocuklar, toplumumuzun geleceği ve onlardan çok şey bekliyoruz. Ancak onlara hak ettikleri şartları sağlayamıyoruz.
Kaliteli eğitimin hayatımıza yansıması uzun zaman alırken, maalesef hatalı kararlar ve uygulamaların çok kısa sürede karşılık bulduğunu görüyoruz.
Çağdaş Eğitim Kooperatifi olarak, Türkiye’nin geleceğinin yalnızca bilimsel, çağdaş ve nitelikli eğitimle şekilleneceğine biliyor, tüm adımlarımızı inançla, umutla ve bu mücadele doğrultusunda atıyoruz.
Bugüne kadar yaptığımız gibi, bilgimizi, emeğimizi, maddi gücümüzü bu ortak geleceğe katacağımıza inanıyorum. Birlikte düşündükçe, ürettikçe, el ele verdikçe daha çok çocuğun hayatında fark yaratmaya devam edeceğiz.
Gençleşme çabamızla, dinamizmini koruyan Yönetim ve Denetim Kurulumuzla ve değerli gönüllülerimizle 2025-2030 yıllarını kapsayacak stratejik planımızı kurguluyor ve hayata geçirmek için gerekli çalışmaları yapıyoruz.
Orta ve uzun vadede kendi yerimize taşınarak tüm entelektüel birikimimizi, enerjimizi ve sektöre yön veren deneyimimizi kalıcı bir çatı altında toplamak da nihai hedeflerimiz arasındaki yerini koruyor.
Sevgili ÇEK dostlarımız,
Bugün burada, bazen zorlu, ama hep başarılarla dolu 30 yılın gururunu hep birlikte yaşıyoruz. En önemli olan da başta bu salonu dolduran sizler olmak üzere hâlâ gelecekten umudunu, heyecanını ve inancını yitirmemiş çağdaş yurttaşlarla aynı ufka bakıyor olmamız.
O ufuk, bir çift mavi gözün aydınlattığı sonsuz bir ışıkla aydınlanıyor.
Cumhuriyetimizin 102. yılını büyük bir coşku ve inançla kutladığımız bugünlerde, Çağdaş Eğitim Kooperatifi için de yine aynı coşkuyla el ele, umutla, nice 30 yıllara diyorum.”
ÇEK KURUCULARI
ÇEK’in 25 Temmuz 1995’te kuruculuğunu üstlenen 23 isim şunlardı:
“Ali Şık (Emekli Öğretmen), Atıf Sözügeçer (Mali Müşavir ), Bora Özkula (Tiyatro Sanatçısı), Buket Uygur (Eczacı), Çetin Tor (Çocuk Doktoru), Fevzi Topçuoğlu (Emekli Öğretmen), Gülsever Gönenç (Sigortacı), Halil Ergün (Sinema Sanatçısı), Halil Yazıcı (Emekli Öğretmen), Hasan Kurar (Sanayici), Korhan Durusoy (Mimar), Memiş Yılmam (Tek. Öğretmen-Sanayici), Mesut Toraman (Maden Mühendisi), Metin Eşmen (Elektrik Mühendisi), Murat Kaçar (Çocuk Doktoru), Mümin Ceyhan(Elektrik Mühendisi), Nejat Vardar (Eczacı), Rüştü Dilmen (Turizmci), Selim Öktem (Makine Mühendisi), Ulviye Özer (Prof. Dr. U. Ü. Öğr. Üyesi), Üstün Tunalıgil (İş Adamı), Vehbi Varlık (Sanayici), Zerrin Soysal (Eczacı)”
ÇEK BAŞKANLARI
Bugüne kadar ÇEK Yönetim Kurulu Başkanlığını, Fevzi Topçuoğlu, rahmetli Korhan Durusoy, rahmetli Prof. Dr. Ayhan Kızıl, Nejat Vardar, Mümin Ceyhan, Prof. Dr. Ulviye Özer, Ali Arabacı, Buğra Küçükkayalar, Prof. Dr. Müfit Parlak yürüttü. Halen Nihan Alpay yürütüyor.
2025-2027 dönemi ÇEK yönetimi şu isimlerden oluşuyor:
“Nihan Alpay, Doğan Yılmaz, Umut Ceyhan, İpek Yalçın, Süheyla Toppamuk, Prof.Dr. Rüyam Küçüksüleymanoğlu, Veda Eroğlu, Eralp Atabek, Gürkan Altun, Kubilkay Altun, Prof. Dr. Rüçhan Uz, Sibel Bayat, Şükran Yılmaz Soğukpınar.”
ÇEK KURUMLARI
“Anaokulundan üniversiteye” sloganıyla yolculuğa çıkan ÇEK, bu hayalinin büyük bölümünü Görükle’deki ÇEK 3 Mart Kız ve Erkek Yükseköğrenim Yurdu, ÇEK Beşevler 3 Mart Anaokulu, ÇEK 3 Mart Azizoğlu İlkokul ve Ortaokulu, ÇEK 3 Mart Halil Güleç Fen Lisesi, Ulviye Ziya Özer Anadolu Lisesi ve de lisesi olmayan dağ köylerindeki kız çocuklarını ücretsiz olarak barındırıp, okuttuğu ÇEK 3 Mart Osman-Güler Köseoğlu Ortaöğrenim Kız Öğrenci Yurdu ile hayata geçirdi.
Ayrıca sosyal sorumluluk projeleri “Kır Çiçekleri Okusun Diye”, “ÇEK(İ)MECE”, “ÇEKİRGEM”, “ÇEKSANAT” yaşama geçirildi. Binlerce öğrenciye burs verildi.
ÇEKVAK-BURSA ÇAĞDAŞ EĞİTİM VE KÜLTÜR VAKFI
“Anaokulundan Üniversiteye” sloganının son ayağı olan üniversite ile ilgili olarak da 27 Nisan 2021′de bir vakıf kuruldu. Vakfın ilk geçici Mütevelli Heyeti şu isimlerden oluştu:
“(Asıl Üyeler) M. Buğra Küçükkayalar, Turgut Yalkı, Nihan Alpay, Prof. Dr. Füsun Kuter, Prof. Dr. Müfit Parlak, Süheyla Toppamuk, Doğan Yılmaz. (Yedek Üyeler) Prof. Dr. Rüçhan Uz, Prof. Dr. Abdurrahim Korukçu, Erdal Aktuğ”
Bursa Çağdaş Eğitim ve Kültür Vakfı (ÇEKVAK) kuruluş gerekçesinde şöyle diyor:
“En değerli varlığımız olan insan kaynaklarımızın eğitimini sağlamak, eğitim konusunda kamu yararına çalışmalar yapmak, T.C. Anayasası’nda ve Milli Eğitim Temel Kanununda belirtilen koşullarda Atatürk İlke ve Devrimlerini benimseyen, laik ve demokratik nesillerin yetiştirilmesine katkıda bulunmak, çağdaş, bilim, kültür ve sanat alanında ülkenin gelişimine, kültürel mirasımızın korunmasına katkıda ve faaliyette bulunmak.”
SON SÖZ
Çağdaş Eğitim Kooperatifi imece mantığı ile herkesin olanakları ve birikimleri ile (maddi, deneyim, entelektüel, network, bilgi vd. birikimler) tuğla koyduğu dev bir yapıya dönüştü.
30 yıl yemeğinde keyifli dakikalar yaşadık. Anılar tazelendi. Göremediklerimizi gördük.
Bu güzel gecede emeği geçen başta ÇEK Yönetim Kurulu Başkanı Nihan Alpay, çalışma arkadaşları, ÇEK gönülleri, eğitim kadrosu ve ÇEK profesyonellerine teşekkür ediyorum.
İyi ki varsın ÇEK! Katkı ve emek koyan herkese saygıyla.


