2004 yılında WEF (Dünya Ekonomik Forumu) Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Klaus Schwab, 18 – 27 yaş arasındaki gençleri kapsayan Global Shapers/Küresel Şekillendiricileri, kurdu.
Sistemik değişimin çok paydaşlı bir yaklaşım gerektirdiğini anlayan Global Shapers,193 ülke tarafından sona ermek üzere kabul edilen, dünyayı değiştiren bir plan olan Küresel Hedefler olarak da bilinen Sürdürülebilir Kalkınma Hedeflerine (SDG’ler) katkıda bulunurken yerel topluluklarını iyileştirmeye yönelik projeler uygulamak için çalışıyor.
Dünya Ekonomik Forumu‘nun inisiyatiflerinden biri olan Global Shapers Community/ Küresel Şekillendiriciler Topluluğu, toplumlarında potansiyelleri, başarıları ve dönüşüm yaratabilme arzularıyla fark yaratan genç liderlerin bir araya gelmeleriyle oluşan, dünya üzerinde pek çok merkezi olan, özerk bir network/iletişim ağıdır.
Global Shapers Community kurulduğu günden bu yana 2 milyondan fazla yararlanıcıya ulaşarak 2 binden fazla projeyi hayata geçirdi.
Global Shapers İstanbul 2011 yılında, Global Shapers Ankara Eylül 2014 ‘de kuruldu.
İstanbul, Ankara ve İzmir’in ardından Bursa’da da 2022 yılında Global Shapers Bursa HUB (ağı/bağlantısı) aynı zamanda BUMKAD (Bursa Mühendis Kadınlar Derneği) sonrasında TÜMKAD kurucusu Ülfet Öztürk tarafından kuruldu.
Ülkemizden ilk kez 2024 Davos toplantısına tüm dünyadan 55 shapers/şekillendirici arasına girmeyi başaran İrem Bilir katıldı. Bunun tüm dünyadan yapılan başvurular arasından seçilen 55 kişi olduğunu unutmayalım.
GLOBAL SHAPERS BURSA HUB I. SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK ZİRVESİ
Global Shapers Community Bursa, I.Sürdürülebilirlik Zirvesi, NOSAB çok amaçlı salonda gerçekleştirildi. Spark Impact – From Awareness to Action/ Etkiyi Artırın – Farkındalıktan Eyleme temalı zirvede şu isimler vardı:
“TÜMKAD Kurucu Başkanı Ülfet Çetin Öztürk, İzgören Akademi Bursa Bölge Müdürü Özlem Erbaşlar, İstanbul Bilgi Üniversitesi Eğitim Danışmanı Serkan Duru, Uludağ Üniversitesi çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Efsun Dindar, Uludağ Üniversitesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Güray Çelik, Climate Reality Project İstanbul HUB Kurucusu Melis Türker, Bosch Rexroth ARGE Direktörü Yeşim Aydın, EBRD (Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası) Türkiye Yeşil Şehir Eylem Planı Koordinatörü Nalan Tepe Şençayır ve UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı) IRH Program Sorumlusu Özge Yıldız”
Konuşmacılar alanları ile ilgili sunumlar gerçekleştirdi.
Global Shapers Bursa HUB Dönem Başkanı Ekin Sözkesen ve TÜMKAD Yönetim Kurulu Başkanı, Global Shapers Community Bursa Kurucusu Ülfet Çetin Öztürk, programın açılış konuşmasını gerçekleştirdiler. Bu konuşmalarda, Global Shapers Community’nin kuruluşu ve çalışmaları hakkında bilgiler verildi.
Programın ‘İlham veren kadınlar’ bölümünde de TÜMKAD’ın çalışmalarını anlatılarak, “Bir mühendisim. Mühendis bir kadınım. Mesleğimiz cinsiyetleştirilmiş durumda. Bizim yolculuğumuz aslında manadaki hikayelerle başladı. Ve bir derdimiz var. Şu anda bu derdin peşinden gidiyoruz” denildi.
TÜMKAD BAŞKANI ÜLFET ÖZTÜRK NE DEDİ?
TÜMKAD’ın, Türkiye‘nin tek kadın mühendis derneği olduğunu anlatan Ülfet Çetin Öztürk, özetle şunları söyledi:
“Dünya üzerinde de yalnızca Amerika ve İngiltere’de olmak üzere iki tane kadın mühendis derneği var. Dünyadaki ve ülkemizdeki verilere baktığımızda; Türkiye’de STEM alanında ilerleyen kadın mühendis oranı daha yüksek dünyaya göre. Dünyada %25’ler, %27’ler seviyesinde ülkemizde ise bu oran yaklaşık yüzde 33 oranında. Ancak sahaya inen kadın oranına geldiğinizde %23 civarında. Bundan 3-4 yıl önceki raporlara göre mühendislik bölümlerinden mezun kadın oranı %15 civarındaydı. Bugün bu oranın %20’lere geldiğini söyleyebiliriz.
TÜMKAD olarak çalışmalarımızı üç başlık altında sürdürüyoruz. Ortaokul ve lise çağındaki çocuklarımıza destek veriyoruz. Mühendis kadın adaylarımıza destek vermek istiyoruz. Çünkü onların sahaya daha donanımlı, motivasyonları yüksek, özgüvenleri yüksek olarak katılmasını istiyoruz ve bu anlamda yanlarında olmaya gayret gösteriyoruz. Bir taraftan da sahadaki kadın mühendislerimiz için destek olmaya çalışıyoruz. Ama burada bizim için en önemli konu belirli nedenlerle sahadan ayrılan kadın mühendislerimizin tekrar sahaya dağılması. Sistem alanında kız çocuklarımızın devam etmesini arzu ediyoruz. Liselerde, ortaokullarda geleceği meslekleri, yetkinlikleriyle ilgili konferanslar veriyoruz. Buradaki amacımız biraz farkındalık sağlamak. Çünkü sistem alanına yönlenme de oldukça düşük.
2025 Ocak Ayı’nda Dünya Ekonomik Forumu’nda yayınlanan Geleceğin Meslekleri Raporu’na göre, 170 milyon yeni rol ve meslek yakın gelecekte hayatımıza girecek.
Bu yeni rol ve mesleklerin %70’inin STEM temelli olacağı söyleniyor. Dolayısıyla bundan sonrası için yeni dünyada çocuklarımızın bayrağı devralacakları hayata tutunabilmeleri ve bu yeni dünya düzeninde yaşayabilmeleri için mutlaka ve mutlaka STEM temelli eğitimlere yönlenmeleri gerekiyor. Ve STEM temelli eğitimler almaları gerekiyor. TÜMKAD’ın tüm çabası şu anda bu yönde.
Kadınların kendi yetkinliklerinin farkında olmaları için lise ve ortaokul çağındaki çocuklarla ilgilenilmesi çok önemli. Hatta bunun için aslında artık belki anaokulu seviyesindeki çocuklarımız için de çalışmalar yapmamız gerekiyor. Anne babaların bu konuda bilinçlenmesi gerekiyor. Çocuklarının aslında ilgi ve alakasını çok iyi tespit etmeleri ya da gözlemlemeleri gerekiyor. Bizim kendi ekosistemimiz içerisinde dokunduğumuz, yolumuzun kesiştiği birçok arkadaşımız var. Özellikle adaylarımız ya da sahadan ayrılmış kadın mühendislerimiz için. Aslında şunu gözlemliyoruz. Çoğu belki de çok doğru mühendislik dalını da seçmiyorlar. Biraz daha yönlendirmelerle bunu seçiyorlar. Bu noktada biz aslında mühendislikten mezun kadın oranı sayısını arttırmaya çalışıyoruz. Her yaştan kadının potansiyelini fark etmesi ve ortaya çıkarabilmesi için çalışmalarımızı yürütüyoruz.
Kutup Yıldızı Projelerimiz bu anlamdaki ilk projemiz oldu. Kadın mühendis adaylarımızdan, üniversite öğrenimlerini gören 3. ve 4. sınıftaki arkadaşlarımıza mentorluk veriyoruz.
Kutup yıldızı projemiz başladığında ilk olarak 30 kadın mühendis adayımıza dokunduk. İkinci yıl bu sayı 40 oldu. Üçüncü yıl yaklaşık 50 oldu. Ve sonrasında bu yıl 120 kadın mühendis adayımıza dokunduk. Bu projemizle eğitimler veriyoruz. Şu anda 150 üyemiz, 15 tane kurumsal üyemiz var. Kurumsal üyelerimiz bize bu yolculukta inanan, kadının desteklenmesi, kadının teknolojide, inovasyonda desteklenmesi için kendi içinde de çabaları olan ve bunu aslında bir toplum kuruluşuyla da bir paydaşlık haliyle de devam ettiren, güçlü birleştiren kurumlar. 150 üyemiz içerisinde gönüllü mentörlerimizle mühendis kadın adaylarımıza bir mentorluk veriyoruz. Onlarla beraber o yolculuğa çıkıyoruz. Yaklaşık 5-6 ay sürüyor. Bu arada ihtiyaçları olan eğitimleri de veriyoruz. Çok kapsamlı bir eğitim programı hazırlıyoruz. Projede her yıl iyileştirilmesi ve geliştirilmesi gereken noktaları görüyoruz.
Son dönemde teknik gezileri de bunun içerisine dahil ettik. Teknik gezileri planlıyoruz kurumlarımızla beraber. Kadın mühendislerin aslında sahada neler yapıldığını görmesini istiyoruz.”
SON SÖZ
Global Shapers, dünyanın dört bir yanındaki bağımsız merkezler, kendileri için en önemli projeleri belirleyip üzerinde çalışıyor. Küresel bir ağ tarafından desteklenen yerel çabaların dünya çapında kalıcı bir değişime yol açabileceğine inanıyorlar.
Misyonları, liderlerin potansiyellerini tam olarak ortaya koymaları için ilham vermek, güçlendirmek ve onları birbirine bağlamak, karar alma süreçlerinde sesleri yükseltmek ve toplumlarını ve dünyayı olumlu yönde şekillendirmek, üzerine kurulu.
WEF (Dünya Ekonomik Forumu) Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı, aynı zamanda Global Shapers’ın da kurucusu olan Klaus Schwab şöyle diyor:
“Dünya nüfusunun ortanca yaşı 30’un altında; bu da küresel geleceğimiz söz konusu olduğunda gençlerin aslında en önemli ve en çok etkilenen paydaşlar olduğu anlamına geliyor. Onlar aynı zamanda, yarın için daha iyi bir toplum inşa etmek adına en yenilikçi fikirlere ve enerjiye sahip kişiler. Gençler, radikal, kapsayıcı ve dönüştürücü bir değişime öncülük etmek için en uygun konumdalar. Tüm dünya liderleri öne çıkıp onlara bu fırsatı vermeli.”
Global Shapers Topluluğu Başkanı Natalie Pierce ise şunları söylüyor:
“Küresel Şekillendiriciler, eğitim, uzmanlık, gelir ve kimlik açısından çeşitlilik gösterse de ortak bir inançla birleşiyorlar:
Gençlerin birlikte çalışması, dünya çapında olumlu ve kalıcı bir değişim yaratabilir. Birlikte, gençlerin her düzeyde karar alma süreçlerine anlamlı katılımını hızlandırmayı hedefliyoruz.”
Evet, gençler çok önemli. Onların eğitimlerinin, yaratıcılıklarının, düşünce sistemlerinin, sorgulama sistemlerinin, dünyaya bakışı ve olan biteni analiz etme yeteneklerinin dünyaya entegre olması, lokal ve ulusaldan çıkıp, global bir bakışa sahip olmaları çok değerli. Bu uğurda katkı koyan herkesi, her kurumu ve şekillendiriciyi kutluyorum.
Global Shapers Bursa Hub devam…
Artık önümüzdeki yıl Davos’ta sizlerden birini görmek istiyorum.
