Sanayi tarihine göz attığınızda buluşlar bölümünde “Bulaşık makinası, IBM-Harvard Mark (ilk bilgisayarlardan), araba cam sileceği, kese kağıdı, kurşungeçirmez yelekte kullanılan Kevlar malzemesi, daksil, gazlı fırın, ev güneş enerjisi sistemi, lazer katarakt ameliyat cihazı” gibi birçok buluşun kadın mühendislerin eseri olduğuna tanık olursunuz.
Gelişmemiş ülkelerde kadının ikinci sınıf insan gibi görüldüğü, bir meta gibi bakıldığı, onun eğitim görmesinin bile gereksiz görüldüğü ortamlarda kadın olmak, çalışan kadın olmak, bekar/dul kadın olmak, hele hele üst düzey yönetici, akademisyen olmak zorluğun ötesinde birşeydir.
Bunu başaran her kadın önce ailesi, sonra mahallesi, sonra toplumu ve sonra ülkesindeki birçok paradigmayı yıkıp, varolma/ben de varım ve buradayım deme savaşından galip çıkmıştır. Saygı duyulmalı ve baştacı yapılmalıdır.
Size bugün bu köşede ilk kez Bursa Mühendis Kadınlar Derneği’nden söz edeceğim.
BUMKAD’IN ÖYKÜSÜ
Kısa adı BUMKAD olan Bursa Mühendis Kadınlar Derneği ülkemizin bu alandaki ilk derneği olarak 22 Temmuz 2019’da Bursa’da 7 kadın mühendisin girişimi ile kuruldu. Fikir sahibi ve derneğin şu anki kurucu başkanı Ülfet Öztürk ile birlikte şu isimler kurucular arasında yer aldı:
“Funda Geyimer, Büşra Henden Ramazanoğlu, Gökçen Demir Kodaman, Demet Dengiz Oral, Neslihan Özer, Tuğba Okay.”
Derneğin şu anda 57 üyesi bulunmakta.
Dernek “Uluslararasi kadın platformlarında söz sahibi olacak Türkiye’nin potansiyel lider kadınlarını yetiştirmek, kendini gerçekleştirme yolculuğunda hayatlarına dokunmak.” vizyonu ve “Mühendis kadınların Türkiye sanayisine katkısını artırmak , kadınları iş hayatındaki rekabetçi koşullara karşı güçlendirmek, yüksek yetkinlik seviyesine ulaşmasını sağlamak ve mühendislik okuyan kadınların sektöre hazır olarak girmesini hedeflemek.” misyonuyla çalışmalarını sürdürüyor.
Bu derneğimiz çok kısa zamanda 3 önemli projesi olan “Kutup Yıldızım, Dönüşüm Bugün ve Genç Mimozalar” projelerini hayata geçirdi. Ve bunlarla 70 kadın mühendisimizin hayatlarına dokundu.
ÜLKEMİZİN İLK KADIN MÜHENDİSİ
1927 yılında Mustafa Kemal Atatürk, bugün İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) olarak bilinen Mühendis Mektebi‘ne (Mühendishane-i Bahr-i Hümayun) kadınların da alınmasını ister.
Haberi son anda duyan Sabiha Rıfat (Gürayman), iki gün kala başvuruda bulunmak için fakülteye koşar. Arkadaşı Melek (Ertuğ) ile beraber başvurduğu üniversitenin sınavlarını kazanarak, 350 erkek öğrencinin okuduğu Mühendis Mektebi‘nin iki kadın öğrencisinden biri olur. Ülkemizin ilk iki kadın mühendisinden biri olan Sabiha Rıfat Gürayman mezun olduktan sonra da Anıtkabir‘in inşasında 10 yıl baş kontrol mühendisi olarak çalışır, Anadolu‘da köprü inşa eden ilk kadın mühendis olarak da tarihe geçer.
DÜNYA KADIN MÜHENDİSLER GÜNÜ
Kadın mühendisler günü ilk kez 2014’te İngiltere’deki Kadın Mühendisler Cemiyeti’nin (Women’s Engineering Society- WES) 95. kuruluş yıldönümünde Ulusal Kadın Mühendisler günü olarak kutlandı.
Ardından, tüm dünyaya yayıldı ve 2016’dan itibaren bu güne kadar UNESCO himayesinde Uluslararası Kadın Mühendisler Günü olarak kutlanmaya başladı. 2017 yılında ilk kez uluslararası düzeyde kutlanmaya başlanan Dünya Kadın Müdendisler Günü böylece global bir etki kazandı.
BUMKAD’IN PANELİ
BUMKAD, Dünya Kadın Mühendisler Günü nedeniyle geçtiğimiz hafta Podyum Davet’te bir dizi panel düzenledi.
“Güçlü Kadın Güçlü Gelecek” başlığı ile yapılan ilk panelin konuşmacıları Manpower Türkiye CEO’su Feyza Narlı , Renault İnsan Kaynakları ve Peryön Güney Marmara ilk kadın başkanı Neslihan Özer ve Tofaş İnsan Kaynakları Direktörü Orçun Sarıca oldu.
“Sürdürülebilir Gelecekte Güçlü Kadın” paneline ise İstanbul Blockchain Women Derneği Kurucu Üyesi Ayşegül Şensoy, Türkiye Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Koordinatörü ve Araştırmacısı (Çevrim içi) Bahar Özay, Erdem Kaya Patent Genel Müdürü & Türk ve Avrupa Patent Vekili Erdem Kaya ve Kastamonu Entegre Global İş Planlama ve İnovasyon Direktörü Dr.Hüseyin Güler katıldı.
Konferansın son panelinde “İlham Veren Hikayeler Güçlü Kadınlar” başlığında, Orau Yönetim Kurulu Başkanı Ayşegül Orhan, Maysan Mando Genel Müdürü Tülay Hacıoğlu Şengül ve çevrim içi olarak Fransa’dan katılan Stellanstis Global Satın alma ve Tedarik Zinciri Strateji Başkanı Yıldız Çaprak’ın ilham veren kariyer yolculukları dinlendi.
SON SÖZ
Bu yazıya son söz yazmıyorum. Atamızın sözünü anımsatıyorum:
“Dünyada her şey kadının eseridir. Kadınlarımız eğer milletin anası olmak istiyorlarsa, erkeklerimizden çok daha aydın ve faziletli olmaya çalışmalıdır.
