Sanayi devrimin hemen öncesinde insanın genel üretimdeki fiziksel katkısı yüzde 92 oranındaydı. Sanayi devrimi ile başlayan süreçte, makina kullanımı, teknolojik gelişmeler ve diğer buluşlarla günümüzde bu oran yüzde 20’lerin altına düştü.
Hal böyle olunca gelişimi boyunca barınmak, beslenmek ve hayatta kalabilip, türünü devam ettirmek için sürekli bir fiziksel mücadelede olan insan, daha az hareketli bir yaşam döngüsünün içine girdi.
Bu da beraberinde hareket azlığından kaynaklanan -hipokinetik- hastalıklarla (kalp-damar hastalıkları, obesite-şişmanlık-, şeker hastalıkları, duruş bozuklukları, vd) tanışmamıza neden oldu.
1960’lı yıllarla beraber bu açığı gidermek için aerobik adı altında, süreçte fitnese dönüşen bir dizi fiziksel aktivite ticari ve endüstriyel bazda yaşantımıza girmeye başladı.
Merdivenden, asansöre/yürüyen merdivene; kanal değiştirmeden, uzaktan kumandaya; telefon açmak için ayağa kalmak yerine, cep telefonuna; bulaşık yıkamadan, bulaşık makinasına; sokakta top oynamadan, sanal oyunlara ve daha nice örnekler hep fiziksel etkinliğimizi azalttı.
BİR ANI VE HİKMET ŞAHİN
Kuşkusuz bu noktada yerel yönetimlere ve ailelere büyük görevler düşmekte. Türkiye, rahmetli Hikmet Şahin’in Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı döneminde Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği’ni kurup, Dünya Sağlık Örgütü’nün Sağlıklı Kentler Birliği ağına dahil olmuştu. Ve Dünya Sağlık Örgütü’nün Uluslararası Sağlıklı Kentler Birliği toplantısı Tayyare Kültür Merkezi’nde yapılmıştı. O toplantıdaki ana temalardan biri de “Fiziksel Aktivite” konusuydu.
Toplantı sonrasında Hikmet Şahin ile bir araya geldiğimizde kendisine bu konuyu- bu alanda eğitim görmüş, doktora yapmış ve milli takımlarla çalışmış bir kişi sıfatıyla- detaylandırarak anlatmıştım. O da ilk Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Toplantısındaki bir günü bu konuya ayırmış ve benden destek istemişti. Ben de gönüllü olarak -yabancı konuşmacılar da dahil- o günü dönemin alandaki bilim insanlarının – o gün ricalarımı kırmayıp gelen tüm bilim insanı dostlarıma buradan bir kez daha teşekkür ediyorum- katılımı ile organize etmiştim.
Evet, yerel yönetimlerin asli uğraşlarının özellikle spor alanında, bu olduğu görüşündeyim. Ben yerel yönetimlerin spor kulüplerinin profesyonel takımlar oluşturup, yerelde ve ulusalda rakipler yaratmasının yanlış olduğu düşüncesindeyim. Yerel yönetimler toplumun eğilmediği, desteklenmeyen spor dallarına elbette destek vermeli ama bunun ötesinde özellikle çocuk ve gençlerin spor yapacakları ortamı ve sistemi kurmalı. Ve de genel halkın kullanabileceği, bisiklet yolu, yürüyüş ve koşu parkurları ve de açık alan fitnes aletleri ortamını yaratmalı. Bunu Bursa’daki yerel yönetimler belirli bazda yapıyor.
NİLÜFER BELEDİYESİ VE NİLESPİT
Bu noktada yoğun çalışmalar yapan Nilüfer Belediyesi’nin hayata geçirdiği akıllı bisiklet kiralama sistemi Nilespit’te abone sayısı 40 bini aşarken, istasyon sayısı da 34’e ulaştı. Nilüfer’de toplam bisiklet yolu uzunluğu 167 kilometreyi geçti. Ulaşımda yüksek ücretin yaşandığı günümüzde uygun ücret tarifesi nedeniyle de tercih edilen Nilespit’te kiralama sayısı ise, 205 bini aştı.
Bilindiği gibi birçok gelişmiş ülkede bisiklet kullanımı yaygın. Yerel yönetimler sağlıklı bir yaşam ve temiz bir çevre için halkı bisiklet kullanmaya teşvik ediyor.
Bu noktada Nilüfer Belediyesi’nin uygulamaya koyduğu akıllı bisiklet kiralama sistemi “Nilespit”e ilgi artıyor. Nilüfer Belediyesi, cep telefonlarında kullanılabilen Nilespit uygulamasıyla, akıllı bisiklete ulaşımı kolay hale getirirken, bir yandan da hizmet ağını genişletiyor.
Nilespit’i kullanmak isteyenler, “Nilespit abone masası”-ndan, ayrıca da http://nilespit.com internet sitesinden, “Nilespit” isimli cep telefonu uygulamasından ve istasyonlarda bulunan kiosklardan abonelik işlemini gerçekleştirdikten sonra hizmetten yararlanabiliyor.
SON SÖZ
Bir İngiliz özdeyişi şöyle diyor:
“Siz istediğiniz kadar atıştırmaya devam edin. Tanrı adildir bu yükü size fazla taşıtmaz.”
Darwin de “Kullanılan gelişir, kullanılmayan yok olur gider.” demekte.
Herkese sağlıklı bir yaşam diliyorum.
