“Ben, arka bahçemizde bülbüllerin
şakıdığı, floryaların, sakaların
karşılıklı notalar döktürdüğü,
güvercinlerin, kumruların dem
çektiği o geçmişten
gelenlerdenim.”
Bu diziler rahmetli Yılmaz Akkılıç’ın mezar taşında yazan kendi dizeleridir. Sizlere biraz Yılmaz Akkılıç’ı anlatmak istiyorum.
***
Yılmaz Ağabey (Musa Yılmaz Akkılıç), 25 Ağustos 1933’de 1891 Erzincan Kemah doğumlu süvari subayı Abdülhalim Akkılıç ile ev hanımı Pakize Hanımın ilk oğlu olarak Şanlıurfa’da doğdu. Babasının görevleri nedeniyle ilköğrenimini İstanbul, Şanlıurfa, Diyarbakır ve Siverek’de tamamladı.
Ortaokulu Bursa İkinci Ortaokulu’nda okudu. İki yıl Bursa Erkek Lisesi’ne gittikten sonra, lisenin son yılını Işıklar Askeri Lisesi’nde okuyarak, 1953 yılında bitirip süvari subayı olduğu Kara Harp Okulu’na girdi. Silahlı Kuvvetler bünyesinde İstanbul, Ankara, Erzurum ve Urfa’da çeşitli kademelerde görev yaptı.
1956 yılının 26 Mayıs’ında Güner Öner hanımla evlendi. 1957 yılında Hilmi Abdülhalim adında bir oğulları ve 1959 yılında Naciye Pınar adında bir kızları dünyaya geldi.
12 Mart Muhtırası’ndan sonra kendi isteği ile, binbaşı rütbesinde iken askerlikten ayrıldı. Madanoğlu Davası’nda Ankara ve İstanbul sıkıyönetim mahkemelerinde yargılandı ve tüm diğer yargılananlarla birlikte aklandı.
***
Petrol Ofisi Genel Müdürlüğü’nde Ankara, Fethiye ve Mudanya’da görev yaptıktan sonra 1973 yılında emekli oldu.
***

Kişisel birikimi olan 6.000 ciltlik kütüphanesini ve ailesi ile birlikte sahip olduğu iki daireyi Bursa Gazeteciler Emeklilik ve Yardımlaşma Vakfı’na bağışladı. Bu kütüphanenin Ataevler’de yaptırılan Basın Kültür Sarayı’ndaki Nilüfer Belediyesi ve Bursa Gazeteciler Cemiyeti Akkılıç Kütüphanesi adıyla etkinliğini sürdürmesi için Nilüfer Belediyesi, Bursa Gazeteciler Cemiyeti, Bursa Gazeteciler Vakfı ve Akkılıç ailesi arasında 2005 yılında protokol düzenlenerek imzalandı.
Nilüfer Akkılıç Kütüphanesi 1 Aralık 2007’de açılışı yapılarak kamunun yararlanmasına sunuldu ve halen Nilüfer Akkılıç Kütüphanesi adıyla Nilüfer Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteriyor.
Bir kısmının güzergahını belirlediği ve çoğuna katılma mutluluğu yaşadığım BurDef gezilerinin rehberliğini de bizzat yaparak kentli bilincinin oluşmasına önayak oldu.
AKKILIÇ’IN SİYASİ YAŞANTISI
1975’te Cumhuriyet Halk Partisi’ne girdi, ertesi yıl yapılan kongrede il başkanı seçildi. 1976-1978 arasında bu görevini sürdürdü. Başkanlığı döneminde parti, 27 yıl aradan sonra Bursa’da belediye seçimini kazandı. Ancak yerel seçimden sonra yapılan olağanüstü kongrede il başkanlığından istifa etti.
1980’den sonra tarih araştırmalarına yöneldi, çeşitli gazete ve dergilerde yazıları yayımlandı. 1994’te Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) il başkanlığı görevinde bulundu. 13 Kasım 1999’da toplanan kongrede bir kez daha CHP il başkanlığına seçildi. 30 Eylül 2000 tarihli olağanüstü kurultayın ardından, partiden istifa etti.
GAZETECİ YILMAZ AKKILIÇ
Yılmaz Ağabay, ilk yazılarını 1949 yılında Bursa Halkevi’nin çıkarttığı Uludağ Dergisinde yazmaya başladı. 1951’de TMOK’dan değerli büyüğüm ve Bursa Hakimiyet’in kuruluş sürecinde de yer alan gazeteci Erdoğan Arıpınar ve Güzay Güldere ile birlikte haftalık Gençliğin Sesi gazetesini çıkardı. 1949’dan itibaren sanat, siyaset yazıları ve kendisiyle yapılan çeşitli söyleşiler Ant, Yeni Ant, Bursa’nın Sesi, Bursa Hakimiyet, Ayyıldız (Ankara), İlkadım (Muğla), Emek (İnegöl), Devrim (Ankara), Cumhuriyet (İstanbul), Demokrat (İstanbul) gazeteleri ve çeşitli dergilerde yayımlandı. Aralık 1973’te Türkiye çapında dağıtımı yapılan Yeni Dönem adlı aylık siyasal dergiyi altı sayı yayımladı.
1989’da Çağdaş Gazeteciler Derneği Güney Marmara Şubesi’nin kurucu başkanlığını yaptı. Bir yıl sonra yapılan dernek genel kurulunda Genel Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. Derneğin Bursa Çağdaş adıyla (sonradan sadece Çağdaş oldu) ve “Gazetecilerin Gazetesi” sloganıyla aylık bir yayın organı çıkarmasına katkı sağladı ve ilk beş sayısında sorumluluğunu üstlendi.
1980’de Gemlik Körfez gazetesinde başladığı köşe yazarlığını daha sonra, 1986’dan itibaren Bursa Hakimiyet’te, 1987-1993 arasında Olay, 1993’te Yeni Günaydın ve Ekim 1994’ten itibaren yeniden Bursa Hakimiyet’te (Bursa 2000 Gazetesi) sürdürdü. 1996-1997’de Medya S bünyesinde kurulan Radyo S ve AS TV’de siyasal, toplumsal ve tarihsel içerikli programlar yaptı. 1998’de kendi isteğiyle günlük köşe yazarlığını bıraktı, Bursa Ansiklopedisi çalışmalarına ve Bursa merkezli kültür araştırmalarına yönelip, Bursa Defteri Grubunun oluşumuna öncülük etti. Yakın geçmişte Gazete Avrupa ve Kent gazetesinde de yer alan yazıları son dönemde gündem16 ve yenibursa adlı internet sitelerinde yayımlanıyordu.

BEN VE YILMAZ AKKILIÇ
Yılmaz Akkılıç’ı 1976’da Bursa Hakimiyet’e geçtiğimde tanıdım. O rahmetli Saruhan Ayber ve Ferudun Evrenosoğlu’na sıklıkla uğrardı. Bendeniz o zaman başında kavak yelleri esen, okuyan, araştıran o dönem için kendine göre her şeyi öğrenmiş(!) ve bilen(!) bir gençtim. Macar kökenli Fransız Marksist Georges Politzer’in Felsefenin Temel İlkelerini yeni bitirmişim. Var ya her şeyi çözmüşüm(!) bilmediğim bir şey yok(!). O geldiğinde biz de hemen kenara sandalye çekip, sohbeti dinlemeye başlardık. Arada ukalalık yapıp, “Ama o böyle değil mi?” dediğimizde doğrusunu öğrenirdik.
O günlerden başlayan ağabey kardeş ilişkimiz süreçte dostluğa dönüştü desem yeridir. Evine gidip gelirdik. Evindeki kütüphanesinde araştırma yapardık. Ben köşe yazıları yazmaya başladığımda en büyük eleştirmenim oydu. Sabah arar. Eğer bir yanlışım varsa düzeltir. Zaman zaman beğendiği yazılarım için “Murat yine Türkçe bilmeden güzel yazmışın” derdi. O benim için bir iltifattı. Onun benim yazılarımı okuması bana göre değerliydi. Aramızdan çok erken ayrıldı. Benim bir yazı yazarken danıştığım ve/veya bir bilgi almak başvurduğum birkaç büyüğümden biriydi. Şimdi, kimse yok. Bazı genç arkadaşlar arada bir şeyler soruyor. Yaşlandım mı diye sorguluyorum(!).
Neyse…
Yılmaz Ağabey adına 2010 yılında bir Bursa Araştırmaları Ödülleri; BGC (Bursa Gazeteciler Cemiyeti) ve Nilüfer Belediyesi Akkılıç Kütüphanesi ile Akkılıç Ailesi iş birliğinde başlatılmıştı. Bu yarışmaların ilkinde bir ödül almak onuru da bana nasip olmuştu. 2011 yılında yapılan törende (2010’nun ödülleri) Pullardaki Bursa kitabımla ödülü elime aldığımda içimden onu anmıştım. O sağ olsaydı, “Ya sana nasıl ödül verdiler!” diye takılırdı. Kendisi ile bir dönemler aynı kurumda çalışmanın onuru da benim için ayrıydı.

15. YILMAZ AKKILIÇ BURSA ARAŞTIRMALARI ÖDÜLLERİ
Çarşamba akşamı Nilüfer belediyesi Yılmaz Akkılıç kütüphanesinde 15. Yılmaz Akkılıç Bursa Araştırmaları Ödül töreni vardı. Tören öncesi Başbakan eski yardımcısı Ertuğrul Yalçınbayır, Bursa eski milletvekili Yahya Şimşek, Bursa eski milletvekili Ali Arabacı ile sohbet ettik. Her biri farklı partiden milletvekili olan bu üç isim yıllarca üçlü ortak olarak aynı avukatlık bürosunda birlikte çalıştılar. Sohbetimizde Hacı Tonak, sonrasında Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir bize katıldı. Sohbet sırasında Ertuğrul Ağabey ile Deniz Gezmiş’in okul arkadaşı olduğunu öğrendim. Ardından da Bursa BŞB Başkanı adına Yıldırım ve Büyükşehir Belediye Meclis Üyesi Zafer Milli de geldi.
Törende Jüri adına, Jüri Başkanı Prof. Dr. Feza Örüç, Nilüfer Belediye Başkanı Şadi Özdemir, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı adına meclis üyesi Zafer Milli ve sonunda da Akkılıç Ailesi adına Yılmaz Akkılıç’ın kardeşi mühendis Yener Akkılıç konuştu. Ödül alanlar da duygularını ifade ettiler.
2010 yılından bu yana düzenlenen Yılmaz Akkılıç Bursa Araştırmaları Ödülleri’nin 15’incisinde kazananlar belli oldu. Dr. Feza Örüç başkanlığındaki seçici kurul, 2024 yılında üretilen 32 eseri değerlendirerek sonuçları açıkladı. Seçici kurulda Prof. Dr. Tülin Vural Aslan, Prof. Dr. Alpaslan Türkkan, Doç. Dr. Nilüfer Alkan Günay, Doç. Dr. Elifhan Köse Çal, eğitimci Hande Borçbakan ve gazeteci Hacı Tonak yer aldı.

Yarışmaya doktora kategorisinde 5, yüksek lisans kategorisinde 28 ve akademi dışı kategorisinde 1 olmak üzere toplam 32 eser başvurdu. Değerlendirmeler sonucunda doktora kategorisinde “Bursa Muradiye Külliyesi Türbelerinde Gerçekleştirilen Koruma ve Onarım Müdahalelerinin Tarihsel Arka Planı” isimli teziyle Saliha Tupal Yeke birinci oldu. Yüksek lisans kategorisinde ise “Bursa Kumyaka Yerleşimi Geleneksel Kent Dokusu ve Mimarisi: Koruma Sorunlarına Yönelik Çözüm Önerileri” başlıklı teziyle Hayri Aytaş ödülün sahibi oldu.
Akademi dışı kategorisinde ise ödül verilmedi. Her iki ismi de çalışmalarından dolayı kutluyor, bu mirası yaşatan herkese teşekkür ediyorum.
***
Kalça kırığı rahatsızlığı nedeniyle kaldırıldığı Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde yapılacak protez ameliyatı öncesi kalp krizi geçiren Yılmaz Akkılıç 28 Nisan 2010 tarihinde Bursa’da yaşamını yitirdi.

Yılmaz Amca ışıklarda uyu.

Yılmaz Akkılıç’ın eserleri ve ödülleri de şunlardı:

Eserleri

• Bursa Tarihi (1986),
• Bursa Belleteni (Öğrenciler için, 1987),
• Atatürk ve Bursa (Birinci baskı, 1988, Olay Gazetesi. İkinci baskı, 1999, BurDef Yayını),
• Askerin Romanı (Babası emekli süvari Albay Abdülhalim Akkılıç’ın savaş ve barış anıları, Gemlik Körfez yayını, 1994),
• İşgalden Kurtuluşa Bursa (As Tv belgeseli, 1996),
• Kurtuluş Savaşı’nda Bursa (BKSTV yayını, 1997),
• Yıldırım/Bursa (Prusa’dan Bursa’ya, Bursa’dan Yıldırım’a),
• Bir Kentin Tarihsel Serüveni (2001),
• Bursa Ansiklopedisi (BurDef yayını, dört cilt, 2002),
• Bursa’da Yakın Zamanlar (Deneme, Bursa Ticaret Borsası-Bursa Gazeteciler Cemiyeti ortak yayını, 2006),
• Bir Mühendisin Anıları (Düzenleme, Mehmet Beysel’in anıları, 2007),
• Savaşın Sona Erdirildiği Kent Mudanya ve A. Galip Tokça’nın Mütareke Anıları (Düzenleme, 2008),
• Bursa’da Musiki (Mahmut R. Gazimihal’in yapıtının düzenlemesi, 2008),
• Kurtuluş Savaşı’nda Bursa (Genişletilmiş 2. baskı, Nilüfer-Akkılıç Kütüphanesi yayını, 2008)

Ödülleri

• Çağdaş Gazeteciler Derneği Güney Marmara Şubesi’nce, yayımladığı kitapları ve meslek içi çalışmaları dolayısıyla Özel Ödül, (1997)
• Demirtaş Rotary Kulübü’nce, meslek yaşamında gösterdiği özverili ve başarılı çalışmalar nedeniyle Meslek Ödülü (1998)
• BUSİAD Ödülü , Bursa Ansiklopedisi’ni hazırlaması dolayısıyla (2002)
• Çağdaş Gazeteciler Derneği Bursa Şubesi’nden ÇGD Onur Ödülü (2004)
• Bursasivilay’dan (Bursa Sivil Toplum Derneği) Kente Katkı Ödülü (2008)
• Çağdaş Eğitim Kooperatifi’nden Eğitime Katkı Yerel Ödülü (2008)